ئ

دانشگاه آزاد اسلامي واحد سمنان
دانشكده ادبيات و علوم انساني
گروه مديريت
پايان نامه جهت اخذ مدرک كارشناسي ارشد مديريت صنعتي گرايش مالي
موضوع:
بررسي رابطه بين مديريت ريسک اعتباري با مطالبات معوق بانک ملت
(مطالعه موردي: مديريت شعب بانک ملت استان سمنان)
استاد راهنما:
آقاي دكتر يونس وكيل الرعايا
استاد مشاور:
آقاي دکتر سيد محمد زرگر
نگارنده:
يدالله همتي
سال 1393
Islamic Azad University
Branch of Semnan
Department of Industrial Management M.A Thesis of Industrial Management
Subject:
The Survey of the Relationship between Credit Risk Management and Deferred receivables of Mellat Bank
(Case Study: Semnan Province Mellat Bank Branches Management)
Under The Guidance:
Dr.Younos Vakil Alroaia Ph.D
Consultation Advisor:
Dr.Seyed Mohammad Zargar Ph.D
By:
Yadollah Hemmati
Year 2014
دانشگاه آزاد اسلامي
واحد سمنان
“تعهد نامه اصالت رساله يا پايان نامه”
اينجانب: يدالله همتي دانش آموخته مقطع کارشناسي ارشد ناپيوسته دررشته:مديريت صنعتي(گرايش مالي) که درتاريخ: 01/07/1393 پايان نامه خود تحت عنوان:”بررسي رابطه بين مديريت ريسک اعتباري با مطالبات معوق بانک ملت (مطالعه موردي: مديريت شعب بانک ملت استان سمنان)”، با کسب نمره: 20 (بيست تمام)، ودرجه: (عالي) دفاع نموده ام.
بدينوسيله متعهد مي شوم:
1-اين پايان نامه حاصل تحقيق وپژوهش انجام شده توسط اينجانب بوده ودر مواردي که از دستاوردهاي علمي و پژوهشي ديگران (اعم ازپايان نامه،کتاب، مقاله و…) استفاده نموده ام، مطابق ضوابط ورويه موجود، نام منبع مورد استفاده و ساير مشخصات آن را در فهرست مربوطه ذکر ودرج کرده ام.
2-اين پايان نامه قبلا براي دريافت هيچ مدرک تحصيلي(هم سطح،پايين تر يا بالاتر) درساير دانشگاهها و موسسات آموزش عالي ارائه نشده است.
3-چنانچه بعد ازفراغت از تحصيل، قصد استفاده وهر گونه بهره برداري اعم از چاپ کتاب، ثبت اختراع و… از اين پايان نامه داشته باشم، ازحوزه معاونت پژوهشي واحد مجوز هاي مربوطه را اخذ نمايم.
4-چنانچه درهر مقطع زماني خلاف موارد فوق ثابت شود، عواقب ناشي از آن را مي پذيرم وواحددانشگاهي مجاز است با اينجانب مطابق ضوابط ومقررات رفتار نموده ودرصورت ابطال مدرک تحصيلي ام هيچگونه ادعايي نخواهم داشت.

نام و نام خانوادگي: يدالله همتي
تاريخ و امضاء: 05/07/1393
تقديم به روح پر فتوح شهيد والا مقام
سيد عسکري زرگري
تشکر و قدرداني
حمد و سپاس پروردگاري را كه به پايان رسانيدن اين مرحله از تحصيلات را توفيق داد. اكنون كه اين پژوهش به پايان رسيده ، شايسته است از زحمات بي پايان اساتيد گرانقدري كه اين نگارش مرهون دانش آنان مي باشد سپاسگزاري نمايم. نخست ازجناب آقاي دكتر يونس وكيل الرعايا كه راهنمايي پروژه را برعهده داشتند، با دانش گسترده خود همواره راهنماي دانشجويان خويش بودند و مشكلات با صبوري و مهرباني ايشان هموار مي شد و درانجام اين پژوهش و به ثمر رسيدن آن از هيچ محبتي دريغ نورزيدند تشكر ميكنم.
سپس ازجناب آقاي دكترسيد محمد زرگر استاد مشاورمحترم كه شاگردي ايشان مايه مباهات است ومشاوره هاي بي دريغشان درهر مرحله از تحقيق گره گشاي مشكلات بود تقدير مي نمايم. همچنين از استاد گرانقدر جناب آقاي دكتر محمد همتي مديريت محترم گروه مديريت درمقطع تحصيلات تكميلي مديريت صنعتي كه با دقت اين تحقيق را مطالعه و داوري نموده اند نيز سپاسگزارم. در نهايت از همسر مهربانم سرکار خانم مريم ميرحاج که صميمانه و دلسوزانه در تمامي مراحل زندگي بويژه دوران دانشجويي يار و ياور من بوده است تشکر و قدرداني مي نمايم.
فهرست مطالب
عنوان شماره صفحه
موضوع:”بررسي رابطه بين مديريت ريسک اعتباري با مطالبات معوق بانک ملت(مطالعه موردي: مديريت شعب بانک ملت استان سمنان)”…………………………………………………………………………………………………………………………………1
چكيده……………………………………………………………………………………………………………………………………………………1
كلمات كليدي: ……………………………………………………………………………………………………………………………………….1
فصل اول:كليات تحقيق
1-1-مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………………………………….3
1-2-بيان مسأله ………………………………………………………………………………………………………………………………………4
1-3-اهميت و ضرورت تحقيق…………………………………………………………………………………………………………………10
1-4-اهداف تحقيق……………………………………………………………………………………………….. ……………………………..11
1-4-1- هدف اصلي تحقيق………………………………………………………. …………………………………………………………..11
1-4-2- اهدف فرعي تحقيق……………………………………………………………………………………………………………………11
1-5-سوالات و فرضيات تحقيق………………………………………………………………………………………………………………..11
1-5-1-سوالات تحقيق…………………………………………………………………………………………………………………………..11
1-5-1- 1-سوال اصلي تحقيق……………………………………………………………………………………………………. …………..11
1-5-1- 2-سوال فرعي تحقيق …………………………………………………………………………………………………………………11
1-5-2- فرضيات تحقيق………………………………………………………………………………………………………………………….12
1-5-2-1-فرضيات اصلي تحقيق………………………………………………………………………………………………………………12
1-5-2-2-فرضيات فرعي تحقيق………………………………………………………………………………………………………………12
1-6-قلمرو تحقيق………………………………………………………………………………. ………………………………………………..13
1-6-1-قلمرو مکاني تحقيق…………………………………………………………………………………………………………………….13
1-6-2-قلمرو زماني تحقيق……………………………………………………………………………………………………………………..13
1-6-3-قلمرو موضوعي تحقيق………………………………………………………………………………………………………………..13
1-7-تعريف اصطلاحات و واژه ها…………………………………………………………………………………………………………….13
فصل دوم: ادبيات و پيشينه تحقيق
2-1- مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………………………….19
2-2- ادبيات و پيشينه تحقيق……………………………………………………………………………………………………………………20
2-2-1- ادبيات تحقيق……………………………………………………………………………………………………………………………20
2-2-1-1- بانک و بانکداري ………………………………………………………………………………………………………………….20
2-2-1-2- ضرورت بانکداري ………………………………………………………………………………………………………………..20
2-2-1-3- جايگاه ريسک ……………………………………………………………………………………………………………………..21
2-2-1-4- تاريخچه و جايگاه ريسک ………………………………………………………………………………………………………23
2-2-1-5- نظريه ريسک ……………………………………………………………………………………………………………………….26
2-2-1-6- اهميت ريسک ……………………………………………………………………………………………………………………..26
2-2-1-7- روشهاي محاسباتي ريسک ……………………………………………………………………………………………………..27
2-2-1-8- مديريت ريسک ……………………………………………………………………………………………………………………28
2-2-1-9- اصول و مقررات کميته بال در خصوص مديريت ريسک ………………………………………………………………29
2-2-1-10- تعريف ريسک ……………………………………………………………………………………………………………………30
2-2-1-11- طبقه بندي ريسک ها ……………………………………………………………………………………………………………30
2-2-1-12- مفهوم ريسک تسهيلات ………………………………………………………………………………………………………..32
2-2-1-13- مهمترين ريسک هاي بانکي …………………………………………………………………………………………………..34
2-2-1-14- تاثير ريسک اعتباري بر بانک يا موسسه مالي …………………………………………………………………………….36
2-2-1-15- مدلهاي محاسبه ريسک اعتباري و تحليل مدل CR …………………………………………………………………….36
2-2-1-16- معيارها و مدل هاي مورد استفاده براي رتبه بندي مشتريان ……………………………………………………………39
2-2-1-17- رويکرد فعلي در کشور درخصوص نرخ سود سپرده ها و تسهيلات اعطايي …………………………………….41
2-2-1-18- تعيين نرخ سود تسهيلات و سپرده ها در سالهاي نه چندان دور ……………………………………………………..44
2-2-1-19- بررسي عقود مبادله اي و مشارکتي در بسته هاي سياستي و نظارتي بانک مرکزي …………………………….48
2-2-1-20- بانک ها براساس بخش هاي مختلف درخصوص عقود مشارکتي …………………………………………………50
2-2-1-21- رويکرد ساير کشورها درخصوص نرخ سود …………………………………………………………………………….50
2-2-1-22- مروري بر عملکرد شرکتهاي بيمه با هدف پوشش ريسک …………………………………………………………..51
2-2-1-23- چگونگي تعيين نرخ بهره در وامهاي رهني ………………………………………………………………………………53
2-2-1-24- تعريف ريسک عملياتي ……………………………………………………………………………………………………….55
2-2-1-25- اهميت ريسک هاي عملياتي ………………………………………………………………………………………………..56
2-2-1-26- ويژگي هاي تعريف ريسک عملياتي از ديدگاه کميته بال ……………………………………………………………56
2-2-1-27- روشهاي اندازه گيري ريسک عملياتي …………………………………………………………………………………….57
2-2-1-28- استقرار ساختاري براي مديريت نقدينگي …………………………………………………………………………………60
2-2-1-29- نظارت و اندازه گيري خالص وجوه مورد نياز …………………………………………………………………………..60
2-2-1-30- کنترل هاي داخلي براي مديريت ريسک نقدينگي ……………………………………………………………………61
2-2-1-31- ويژگي هاي دارايي هاي نقد شونده در بانکها …………………………………………………………………………62
2-2-1-32- ويژگي هاي بدهي ها در بانک ها ………………………………………………………………………………………….63
2-2-1-33- مدلهاي مديريت نقدينگي …………………………………………………………………………………………………….69
2-2-1-34- استراتژي هاي مديريت ريسک اعتبار مالي ……………………………………………………………………………….72
2-2-1-35- معرفي بانک ملت و مديريت شعب بانک ملت در استان سمنان……………………………………………………..73
1-تاريخچه بانک ملت …………………………………………………………………………………………………………………………..75
2-شبکه بين المللي بانک…………………………………………………………………………………………………………………………76
3-اهداف /چشم انداز/مأموريت ها…………………………………………………………………………………………………………….76
4-معرفي مديريت شعب بانک ملت استان سمنان………………………………………………………………………………………….79
2-2-2- پيشينه تحقيق……………………………………………………………………………………………………………………………..80
2-2-2-1-پيشينه تحقيق داخلي…………………………………………………………………………………………………………………80
2-2-2-2-پيشينه تحقيق خارجي……………………………………………………………………………………………………………….85
3-2-2-2- استخراج مدل مفهومي تحقيق………………………………………………………………………………………………….90
فصل سوم: روش تحقيق
3-1- مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………………………….92
3-2- روش تحقيق…………………………………………………………………………………………………………………………………93
الف) دسته بندي تحقيقات بر حسب هدف………………………………………………………………………………………………….93
1-تحقيق بنيادي…………………………………………………………………………………………………………………………………….93
2-تحقيق کاربردي…………………………………………………………………………………………………………………………………94
3-تحقيق و توسعه………………………………………………………………………………………………………………………………….94
ب) دسته بندي تحقيقات بر حسب نحوه گردآوري داده ها (طرح تحقيق)………………………………………………………..94
تحقيق توصيفي(غير آزمايشي)………………………………………………………………………………………………………………….94
تحقيق آزمايشي……………………………………………………………………………………………………………………………………..94
تحقيق کاربردي………………………………………………………………………………………………………………………………….. 94
3-2-1-جامعه آماري……………………………………………………………………………………………………………………………..95
3-2-2-حجم نمونه……………………………………………………………………………………………………………………………… 97
شيوه نمونه گيري……………………………………………………………………………………………………………………………………97
3-2-2-1- ابزار گردآوري داده ها………………………………………………………………………………………………………….100
3-3- فرضيات تحقيق…………………………………………………………………………………………………………………………..102
3-3-1- فرضيه اصلي تحقيق…………………………………………………………………………………………………………………102
3-3-2- فرضيات فرعي تحقيق………………………………………………………………………………………………………………102
1-1- فرضيه اول تحقيق……………………………………………………………………………………………………………………….102
1-2- فرضيه دوم تحقيق……………………………………………………………………………………………………………………102
1-3- فرضيه سوم تحقيق…………………………………………………………………………………………………………………..102
2-1- فرضيه چهارم تحقيق……………………………………………………………………………………………………………….102
2-2- فرضيه پنجم تحقيق……………………………………………………………………………………………………………………..102
2-3- فرضيه ششم تحقيق………………………………………………………………………………………………………………………102
3-4-قلمرو تحقيق……………………………………………………………………………………………………………………………….102
3-4-1-قلمرو مکاني تحقيق…………………………………………………………………………………………………………………102
3-4-2-قلمرو زماني تحقيق…………………………………………………………………………………………………………………..103
3-4-3-قلمرو موضوعي تحقيق………………………………………………………………………………………………………………103
3-5- روش تجزيه و تحليل داده ها…………………………………………………………………………………………………………103
الف) آمار توصيفي………………………………………………………………………………………………………………………………104
ب) آمار استنباطي…………………………………………………………………………………………………………………………….. 104
فصل چهارم:تجزيه و تحليل داده ها
4-1-مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………………………..106
4-2-توصيف آماري داده ها………………………………………………………………………………………………………………….106
4-3-جامعه آماري و حجم نمونه و روش نمونه گيري…………………………………………………………………………………108
4-3-1-جامعه آماري……………………………………………………………………………………………………………………………108
3-3-2-حجم نمونه……………………………………………………………………………………………………………………………..108
4-4- نتايج آزمون هاي اوليه داده ها………………………………………………………………………………………………………109
4-4-1-توصيف آماري داده ها و ويژگيهاي داده ها……………………………………………………………………………… 109
4-4-2-آزمون تعيين نرماليتي متغيرها………………………………………………………………………………………………………109
4-5- نحوه اندازه گيري متغيرهاي تحقيق…………………………………………………………………………………………………111
4-6- تجزيه تحليل داده ها و آزمون فرضيه هاي تحقيق……………………………………………………………………………….111
4-6-1-نتايج آزمون فرضيه اول تحقيق……………………………………………………………………………………………………111
فرضيه اول تحقيق…………………………………………………………………………………………………………………………………111
4-6-2-نتايج آزمون فرضيه دوم تحقيق……………………………………………………………………………………………………115
فرضيه دوم تحقيق………………………………………………………………………………………………………………………………..115
4-6-3-نتايج آزمون فرضيه سوم تحقيق…………………………………………………………………………………………………..119
فرضيه سوم تحقيق……………………………………………………………………………………………………………………………….119
4-6-4-نتايج آزمون فرضيه چهارم تحقيق…………………………………………………………………………………………………123
فرضيه چهارم تحقيق……………………………………………………………………………………………………………………………..123
4-6-5-نتايج آزمون فرضيه پنجم تحقيق…………………………………………………………………………………………………..127
فرضيه پنجم تحقيق……………………………………………………………………………………………………………………………….127
4-6-6-نتايج آزمون فرضيه ششم تحقيق…………………………………………………………………………………………………..131
فرضيه ششم تحقيق……………………………………………………………………………………………………………………………….131
4-6-7-نتايج آزمون فرضيه اصلي اول تحقيق……………………………………………………………………………………………135
فرضيه اصلي اول تحقيق………………………………………………………………………………………………………………………..135
4-6-8-نتايج آزمون فرضيه اصلي دوم تحقيق……………………………………………………………………………………………139
فرضيه اصلي دوم تحقيق………………………………………………………………………………………………………………………..139
فصل پنجم: بحث و نتيجه گيري
5-1-مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………………………………145
5-2-بحث………………………………………………………………………………………………………………………………………….145
5-2- 1-خلاصه نتايج آزمون فرضيه هاي تحقيق به تفکيک (بحث بر روي يافته هاي تحقيق)…………………………….145
5-2-2-خلاصه نتايج آزمون فرضيه اول تحقيق………………………………………………………………………………………….145
5-2-3- خلاصه نتايج آزمون فرضيه دوم تحقيق…………………………………………………………………………………………146
5-2-4-خلاصه نتايج آزمون فرضيه سوم تحقيق…………………………………………………………………………………………147
5-2-5- خلاصه نتايج آزمون فرضيه چهارم تحقيق……………………………………………………………………………………..148
5-2-6- خلاصه نتايج آزمون فرضيه پنجم تحقيق……………………………………………………………………………………….149
5-2-7-خلاصه نتايج آزمون فرضيه ششم تحقيق………………………………………………………………………………………..150
5-2-8-خلاصه نتايج آزمون فرضيه اصلي اول تحقيق………………………………………………………………………………….151
5-2-9-خلاصه نتايج آزمون فرضيه اصلي دوم تحقيق…………………………………………………………………………………152
5-2-10-نتيجه گيري…………………………………………………………………………………………………………………………. 154
5-3-محدوديت هاي تحقيق…………………………………………………………………………………………………………………..155
5-4- پيشنهادات تحقيق………………………………………………………………………………………………………………………. 156
5-4-1- پيشنهادات کاربردي تحقيق………………………………………………………………………………………………………..156
5-4-2- پيشنهادات تحقيق براي انجام مطالعات آتي……………………………………………………………………………………158
فهرست منابع و مآخذ تحقيق………………………………………………………………………………………………………………….159
الف) منابع فارسي………………………………………………………………………………………………………………………………..159
ب) منابع لاتين……………………………………………………………………………………………………………………………………..164
فهرست پيوست ها و ضمائم تحقيق …………………………………………………………………………………………………………170
فهرست جداول
عنوان شماره صفحه
جدول 1- رتبه هاي مورداستفاده موسسات مطرح رتبه بندي……………………………………………………………………………24
جدول 2-1: نمادها، تعاريف رتبه هاي اعتباري…………………………………………………………………………………………… 25
جدول شماره2-2: نرخ سود علي الحساب سپرده هاي سرمايه گذاري 1387-1390…………………………………………… 42
جدول شماره2-3: نرخ سود تسهيلات به تفکيک انواع قرارداد 1387-1390……………………………………………………. 44
جدول شماره 2-4: نرخ سود علي الحساب سپرد ه هاي سرمايه گذاري مدت دار……………………………………………… 46
جدول شماره 2-5: نرخ سود تسهيلات بانكي در عقود مبادله اي ومشاركتي (پس ازاجراي قانون بانكداري بدون ربا). 47
جدول2-6: روش شاخص استاندارد…………………………………………………………………………………………………………. 59
جدول2-7: صورت وضعيت اقلام مطالبات تسهيلات پرداختي به اشخاص (فردي) بانک ملت استان سمنان از سال1381 الي 1391 *ارقام به ميليون ريال……………………………………………………………………………………………………………….. 71
جدول2-8: صورت وضعيت اقلام مطالبات تسهيلات پرداختي به شرکتها (سبد وام) بانک ملت استان سمنان از سال1381 الي 1391 *ارقام به ميليون ريال…………………………………………………………………………………………………. 71
جدول2-9: گزارش تسهيلات پرداختي به اشخاص (فردي) بانک ملت استان سمنان از سال 81 الي 91………………… 72
جدول2-10: گزارش تسهيلات پرداختي به اشخاص حقوقي (سبد وام)بانک ملت استان سمنان از سال81 الي 91……. 72
جدول (3-1): نمونه آماري تحقيق (بانک ملت استان سمنان از سال1381الي 1391)………………………………………….. 99
جدول 3-1: شناسايي ماهيت مطالبات معوق…………………………………………………………………………………………….. 101
جدول 3-2: نرخ سود بانکي…………………………………………………………………………………………………………………. 101
جدول4-1- آزمون توصيف خصوصيات نمونه آماري تحقيق در بازه زماني 1391-1381……………………………….. 107
جدول4-1- 1-آزمون توصيف خصوصيات نمونه آماري تحقيق…………………………………………………………………. 107
جدول4-1- 2-آزمون توصيف خصوصيات نمونه آماري تحقيق…………………………………………………………………. 107
جدول4-1-3- آزمون توصيف خصوصيات نمونه آماري تحقيق…………………………………………………………………..108
جدول4-1-4- آزمون توصيف خصوصيات نمونه آماري تحقيق…………………………………………………………………..108
جدول 4-2 -آزمون کولموگروف اسميرنف براي بررسي نرمال بودن توزيع دادهها درجامعه آماري تحقيق ………. 110
جدول 4-2 -1- بررسي نرمال بودن (متغيرهاي وابسته تحقيق- بخش مشتريان حقيقي)…………………………………… 110
جدول 4-2 -2- بررسي نرمال بودن (متغيرهاي وابسته تحقيق-بخش مشتريان حقوقي)……………………………………. 110
جدول 4-2 -3- بررسي نرمال بودن (متغيرهاي مستقل تحقيق)…………………………………………………………………….. 110
جدول 4-3-آزمون ضريب همبستگي، ضريب تعيين،ضريب تعيين تعديل شده وآزمون دوربين-واتسون،حاصل ازآزمون فرضيه اول تحقيق……………………………………………………………………………………………………………………. 111
جدول 4-4-آزمون تحليل واريانس رگرسيون (ANOVA)- فرضيه اول تحقيق……………………………………………. 112
جدول 4-5-آزمون ضرايب معادله رگرسيون (Coefficients) – فرضيه اول تحقيق………………………………………. 113
جدول 4-6-آزمون ضرايب باقي مانده هاي معادله رگرسيون (Coefficients)- فرضيه اول تحقيق…………………… 114
جدول 4-7-آزمون ضريب همبستگي، ضريب تعيين،ضريب تعيين تعديل شده وآزمون دوربين-واتسون،حاصل ازآزمون فرضيه دوم تحقيق………………………………………………………………………………………………………………….. 116
جدول 4-8-آزمون تحليل واريانس رگرسيون (ANOVA)- فرضيه دوم تحقيق…………………………………………… 117
جدول 4-9-آزمون ضرايب معادله رگرسيون (Coefficients) – فرضيه دوم تحقيق………………………………………. 117
جدول 4-10-آزمون ضرايب باقي مانده هاي معادله رگرسيون (Coefficients) – فرضيه دوم تحقيق………………… 118
جدول 4-11-آزمون ضريب همبستگي، ضريب تعيين،ضريب تعيين تعديل شده وآزمون دوربين،حاصل ازآزمون فرضيه سوم تحقيق……………………………………………………………………………………………………………………………………….. 120
جدول 4-12-آزمون تحليل واريانس رگرسيون (ANOVA) – فرضيه سوم تحقيق………………………………………… 121
جدول 4-13-آزمون ضرايب معادله رگرسيون (Coefficients)- فرضيه سوم تحقيق…………………………………….. 121
جدول 4-14-آزمون ضرايب باقي مانده هاي معادله رگرسيون (Coefficients) – فرضيه سوم تحقيق………………. 122
جدول 4-15-آزمون ضريب همبستگي، ضريب تعيين،ضريب تعيين تعديل شده وآزمون دوربين-واتسون،حاصل ازآزمون فرضيه چهارم تحقيق……………………………………………………………………………………………………………….. 124
جدول 4-16-آزمون تحليل واريانس رگرسيون (ANOVA)- فرضيه چهارم تحقيق…………………………………….. 125
جدول 4-17-آزمون ضرايب معادله رگرسيون (Coefficients)- فرضيه چهارم تحقيق………………………………… 125
جدول 4-18-آزمون ضرايب باقي مانده هاي معادله رگرسيون (Coefficients)-فرضيه چهارم تحقيق…………….. 126
جدول 4-19-آزمون ضريب همبستگي، ضريب تعيين،ضريب تعيين تعديل شده وآزمون دوربين-واتسون،حاصل ازآزمون فرضيه پنجم تحقيق………………………………………………………………………………………………………………… 128
جدول 4-20-آزمون تحليل واريانس رگرسيون (ANOVA) – فرضيه پنجم تحقيق………………………………………. 129
جدول 4-21-آزمون ضرايب معادله رگرسيون (Coefficients) – فرضيه پنجم تحقيق………………………………….. 129
جدول 4-22-آزمون ضرايب باقي مانده هاي معادله رگرسيون (Coefficients) – فرضيه پنجم تحقيق……………… 130
جدول 4-23-آزمون ضريب همبستگي،ضريب تعيين،ضريب تعيين تعديل شده وآزمون دوربين-واتسون،حاصل ازآزمون فرضيه ششم تحقيق…………………………………………………………………………………………………………………. 132
جدول 4-24-آزمون تحليل واريانس رگرسيون (ANOVA) – فرضيه ششم تحقيق………………………………………. 133
جدول 4-25-آزمون ضرايب معادله رگرسيون (Coefficients) – فرضيه ششم تحقيق…………………………………… 133
جدول 4-26-آزمون ضرايب باقي مانده هاي معادله رگرسيون (Coefficients) – فرضيه ششم تحقيق……………… 134
جدول 4-27-آزمون ضريب همبستگي، ضريب تعيين،ضريب تعيين تعديل شده وآزمون دوربين-واتسون،حاصل ازآزمون فرضيه اصلي اول تحقيق…………………………………………………………………………………………………………… 136
جدول 4-28-آزمون تحليل واريانس رگرسيون (ANOVA)-فرضيه اصلي اول تحقيق…………………………………… 137
جدول 4-29-آزمون ضرايب معادله رگرسيون (Coefficients)-فرضيه اصلي اول تحقيق………………………………. 137
جدول 4-30-آزمون ضرايب باقي مانده هاي معادله رگرسيون (Coefficients)-فرضيه اصلي اول تحقيق…………. 138
جدول 4-31-آزمون ضريب همبستگي، ضريب تعيين،ضريب تعيين تعديل شده وآزمون دوربين-واتسون،حاصل ازآزمون فرضيه اصلي دوم تحقيق………………………………………………………………………………………………………….. 140
جدول 4-32-آزمون تحليل واريانس رگرسيون (ANOVA)- فرضيه اصلي دوم تحقيق…………………………………. 141
جدول 4-33-آزمون ضرايب معادله رگرسيون (Coefficients)-فرضيه اصلي دوم تحقيق……………………………… 141
جدول 4-34-آزمون ضرايب باقي مانده هاي معادله رگرسيون (Coefficients)-فرضيه اصلي دوم تحقيق…………. 142
جدول5-1-خلاصه نتيجه فرضيه هاي تحقيق با تفکيک……………………………………………………………………………… 155
فهرست اشكال و نمودارها
عنوان شماره صفحه
نمودار2-1- تقسيم بندي سطوح ريسک…………………………………………………………………………………………………… 31
نمودار2-2- ريسک هاي موسسات مالي…………………………………………………………………………………………………… 32
شکل 2-1:روش هاي اندازه‏گيري ريسک عملياتي……………………………………………………………………………………… 57
شکل-2-1- تاريخچه بانك ملت…………………………………………………………………………………………………………….. 75
نمودار شماره 3-1: چارچوب نظري تحقيق (شکل مفهومي تحقيق برگرفته از ادبيات تحقيق)……………………………… 90
نمودار 4-1-آزمون نرمال بودن خطاهاي معادله رگرسيون-فرضيه اول تحقيق………………………………………………… 114
نمودار4-2-خط و معادله رگرسيون-فرضيه اول تحقيق……………………………………………………………………………… 115
نمودار 4-3-آزمون نرمال بودن خطاهاي معادله رگرسيون-فرضيه دوم تحقيق………………………………………………… 118
نمودار4-4-خط و معادله رگرسيون-فرضيه دوم تحقيق……………………………………………………………………………… 119
نمودار 4-5-آزمون نرمال بودن خطاهاي معادله رگرسيون-فرضيه سوم تحقيق……………………………………………….. 122
نمودار4-6-خط و معادله رگرسيون-فرضيه سوم تحقيق……………………………………………………………………………… 123
نمودار 4-7-آزمون نرمال بودن خطاهاي معادله رگرسيون-فرضيه چهارم تحقيق…………………………………………….. 126
نمودار4-8-خط و معادله رگرسيون-فرضيه چهارم تحقيق………………………………………………………………………….. 127
نمودار 4-9-آزمون نرمال بودن خطاهاي معادله رگرسيون-فرضيه پنجم تحقيق………………………………………………. 130
نمودار4-10-خط و معادله رگرسيون-فرضيه پنجم تحقيق………………………………………………………………………….. 131
نمودار 4-11-آزمون نرمال بودن خطاهاي معادله رگرسيون-فرضيه ششم تحقيق…………………………………………….. 134
نمودار4-12-خط و معادله رگرسيون-فرضيه ششم تحقيق………………………………………………………………………….. 135
نمودار 4-13-آزمون نرمال بودن خطاهاي معادله رگرسيون-فرضيه اصلي اول تحقيق………………………………………. 138
نمودار4-14-خط و معادله رگرسيون-فرضيه اصلي اول تحقيق……………………………………………………………………. 139
نمودار 4-15-آزمون نرمال بودن خطاهاي معادله رگرسيون-فرضيه اصلي دوم تحقيق……………………………………… 142
نمودار4-16-خط و معادله رگرسيون-فرضيه اصلي دوم تحقيق…………………………………………………………………… 143
موضوع: بررسي رابطه بين مديريت ريسک اعتباري با مطالبات معوق بانک ملت
(مطالعه موردي: مديريت شعب بانک ملت استان سمنان)
چكيده
هدف مطالعه حاضر بررسي رابطه بين مديريت ريسک اعتباري با مطالبات معوق بانک ملت به صورت يک مطالعه مطالعه موردي درمديريت شعب بانک ملت استان سمنان بوده است. جامعه آماري تحقيق حاضر بانک ملت استان سمنان بوده است. نمونه آماري تحقيق حاضر در مديريت شعب بانک ملت استان سمنان دربازه زماني سال هاي1391-1381،مي باشد. پژوهش حاضر به لحاظ روش درجمله تحقيقات توصيفي و ازنوع مطالعات همبستگي مي باشد. علاوه براين روش تجزيه تحليل داده ها، تحليل همبستگي يا تحليل واريانس بوده که سعي در تبين رابطه علت و معلولي بين مديريت ريسک اعتباري(به عنوان متغيرمستقل تحقيق که خود شامل:1-ريسک اعتباري وام‌هاي دريافتي مشتريان به‌ صورت انفرادي(كه متناظر با تحليل انفرادي ريسك اوراق بهادار است)، و2-ريسک اعتباري سبد وام(كه معادل تحليل ريسك سبد اوراق بهادار است))، با مطالبات معوق (به عنوان متغيروابسته تحقيق) بانک ملت در مديريت شعب بانک ملت استان سمنان بوده است که نتايج تحقيق حاضر نشان مي دهد که:رابطه بين مديريت ريسک اعتباري با مطالبات معوق بانک ملت و به صورت يک مطالعه موردي درمديريت شعب بانک ملت استان سمنان معنا دار بوده است. ودر سطح خطاي 5%(درصد)،وهمچنين درسطح اطمينان 95%(درصد)،رابطه معني داري را بين دومتغيرمديريت ريسک اعتباري با مطالبات معوق بانک ملت و به صورت يک مطالعه موردي درمديريت شعب بانک ملت استان سمنان را نشان مي دهد. بنابراين با توجه به خروجي هاي نرم افزارآماري(SPSS) که در جداول فوق نشان داده شده است، مي توان بيان نمود،ازآن جا که سطح معني داري (sig)، کمتراز پنج درصد است، فرضH0 درسطح خطاي پنج درصدرد مي شود و وجود همبستگي بين اين دو متغير تاييد مي شود. واين نتايج را مي توان به کل جامعه آماري تحقيق، يعني بانک ملت تعميم داد.
واژگان کليدي: مديريت ريسک اعتباري، مطالبات معوق، مديريت شعب بانک ملت استان سمنان.
1-1-مقدمه
ايجاد و گسترش وابستگي هاي بين المللي در بسياري از جنبه هاي سياسي و اجتماعي، به ويژه در شرايط جهاني شدن اقتصاد، باعث شده است انگيزه هاي لا‌زم به منظور يکپارچگي سيستم هاي بانکي و مالي از جايگاه ويژه اي برخوردار شود. به تبع آن، اهميت مسائل حسابداري و مديريت بانکي در مفهوم جهاني و درک آن بسيار ضروري شده است. در همين راستا، کنترل و بررسي مستمر اقلا‌م کليدي ترازنامه و ارزيابي مسائل مهم در ترازنامه از جمله نقدينگي، توان واريز بدهي ها و انعطاف پذيري مالي و همچنين تراکم، تنوع، زمان بندي و کيفيت دارايي ها و بدهي ها بسيار ضرورت دارد.
ريسك اعتباري از اين واقعيت ريشه مي‌گيرد كه طرف ‌قرارداد1 نتواند يا نخواهد تعهداتش را انجام دهد. به‌‌شيو? سنتي، تأثير اين ريسك با هزين? ريالي ناشي از نكول2 طرف قرارداد سنجيده مي‌شود. زيان‌هاي ناشي از ريسك اعتباري ممكن است قبل از وقوع واقعي نكول از جانب طرف قرارداد، ايجاد شود.
بنابراين، ريسك اعتباري را مي‌توان به‌ عنوان زياني محتمل تعريف كرد كه در اثر يك رويداد اعتباري اتفاق مي‌افتد. رويداد اعتباري زماني واقع مي‌شود كه توانايي طرف قرارداد در انجام تعهداتش تغيير كند. با اين تعريف، تغيير ارزش بازار بدهي به‌خاطر تغيير رتبه‌بندي اعتباري (يا تغيير آگاهي بازار از توانايي طرف قرارداد نسبت به انجام تعهداتش)، را نيز مي‌توان به‌عنوان ريسك اعتباري در نظر گرفت(رادپور،1390).
تا سال 1970 بيشتر فعاليت هاي بانکي شامل پرداخت هاي اعتباري بود. به عبارت ديگر، واسطه گري بين سپرده هاي کوچک و کم هزينه و اعطاي وام بود.
قيمت گذاري ها و سرمايه گذاري ها مبتني بر تصميم گيري هاي ساده بود و کليدي ترين چالش مديريت، کنترل کيفيت دارايي ها، زيان وامها و هزينه هاي سربار بود.
بروز مشکلا‌ت تورم، رکود اقتصادي و بي ثباتي نرخهاي بهره در اواخر دهه 1970 و اوايل 1980، باعث شد تا مديريت دارايي ها و بدهي ها در بانک ها براي نگهداري حاشيه سود پذيرفتني، بسيار ضرورت پيدا کند) جرونينگ و براتانوويچ،2003).
کميته نظارت بانکي در بانک تسويه بين المللي معروف به کميته بال بر اين باور است که نقدينگي در بانک ها از اهميت بسيار بالايي برخوردار است و کمبود نقدينگي پيامدهاي گسترده اي به همراه دارد. به همين منظور تحقيقات و مطالعات گسترده اي در زمينه دستيابي به يکسري رويه ها و اصول اساسي براي مديريت نقدينگي انجام داده است.
پس از انتشار گزارشي در سپتامبر 1992با عنوان “چارچوبي براي اندازه گيري و مديريت نقدينگي”، با انجام اصلا‌حات و تغييرات لا‌زم و با در نظر گرفتن اصول کلي و اساسي در مديريت نقدينگي بانکها در فوريه 2000، نشريه اي با عنوان “روش هاي موثر در مديريت نقدينگي بانک ها” از سوي کميته ياد شده منتشر شد. پايه و اساس اين نشريه مشتمل بر 14 اصل کليدي در نحوه مديريت نقدينگي بانکهاست که در 94 بند تشريح شده است. فعاليت بانک ها و مؤسسات مالي در حوزه هاي اعطاي تسهيلات، سرمايه گذاري، صدور انواع اوراق قرضه، صدور انواع گواهي سپرده، صدور ضمانت نامه‏ها و گشايش انواع اعتبارات اسنادي و يا به عبارت ديگر، اقدام به ايفاي نقش دربازارهاي پول و سرمايه، آنها را در معرض مخاطرات و ريسک هاي خاص اينگونه فعاليت ها قرارداده است.
بانک ها با انواع متنوعي از ريسک ها روبرو مي باشند،ريسکي که اين تحقيق به آن مي پردازد، ريسک عملياتي ناميده مي شود. در حال حاضر بانک هاي معتبرجهاني در حال انجام اقدامات قابل توجهي در زمينه مقابله با ريسک هاي عملياتي مي باشند. اين اقدامات شامل مراحل زير مي‏شود:
1-شناسايي ريسک هاي عملياتي درمؤسسه مالي (در اينجا منظور همان زيان هاي عملياتي است).
2- ارزيابي و يا به بيان دقيق‏تر کمي کردن ريسک هاي عملياتي(که نتيجه آن تعيين ميزان سرمايه مورد نياز براي مقابله با ريسک هاي عملياتي مي باشد.)
3- مديريت ريسک هاي عملياتي که شامل انتقال ريسک ( با استفاده از ابزار بيمه و …) و يا انجام اقداماتي درجهت کاهش ميزان ريسک هاي عملياتي سازمان مي باشد).
1-2-بيان مسأله
واقعيت اين است که مشکلات زيادي در ميزان تاثير گذاري ريسک بر عملکرد بانکها ايجاد شده است که اين مشکلات ناشي از عدم تفکيک ميزان نوع ريسک وام ها بر عمليات بانکي مي باشد. يعني اينکه ما مشاهده مي کنيم که اقدام تفکيک در وام هاي بانکي يعني در دو بخش حقيقي و حقوقي و سنجش آنها در عملکرد بانکها کاملاً متفاوت بوده اما نشان مي دهد که صنعت بانکداري و دست اندرکاران آن با توجه به حجم مطالبات موجود مي بايست به اين مقوله مهم اهتمام ويژه و بيشتري داشته باشند که در عمل چنين نيست. از مهم ترين عوامل موجود مي توانيم به کمبود فرصتهاي بهينه، عدم وجود نيروهاي متوسط و عدم بکارگيري ابزارهاي مديريت علمي ريسک اشاره کنيم که بانکها مي بايست بدان توجه ويژه داشته باشند که تحقيق حاضر براساس مشکلات موجود شکل گرفته است. و به همين منظور مديريت ريسک اعتباري که يکي از مهمترين مباحث بانکداري نوين مي باشد را در دو سطح به شرح ذيل انجام داده ايم:
1- بررسي ريسك اعتباري وام‌ها و مشتريان به‌ صورت انفرادي(كه متناظر با تحليل انفرادي ريسك اوراق بهادار است).
2- بررسي ريسك اعتباري سبد وام به‌ صورت غيرانفرادي (كه معادل تحليل ريسك سبد اوراق بهادار است).
ارزيابي و سنجش توان بازپرداخت مشتريان اعتباري به‌صورت انفرادي و محاسب? احتمال عدم‌بازپرداخت اعتبارات دريافتي آنها را “اعتبارسنجي” گويند. اعتبارسنجي، نظامي است كه به وسيلة آن بانكها و مؤسسات اعتباري با استفاده از اطلاعات حال و گذشت? متقاضي، احتمال عدم‌بازپرداخت وام توسط وي را ارزيابي نموده و به او امتياز خاص خود را مي‌دهند. اين روش ابزاري عيني براي مديريت ريسك اعتباري بانك‌ها بوده و مشتريان اعتباري را بي‌طرفانه و بر اساس آمار و اطلاعات كيفي و كمّي طبقهبندي مي‌نمايد. مدل‌هاي اعتبارسنجي را ميتوان به دو گروه عمده تقسيم نمود:
1) مدلهاي اعتبارسنجي پارامتري مانند:
* مدل احتمال خطي3
* مدلهاي پروبيت و لوجيت4
* مدلهاي مبتني بر تحليل مميزي5
2) مدلهاي اعتبارسنجي غيرپارامتري مانند:
* برنامهريزي رياضي
* درختوارههاي طبقهبندي (الگوريتمهاي تقسيمبندي بازگشتي)6
* مدلهاي نزديكترين همسايگان7
* فرآيند سلسله مراتب تحليلي8
* سيستمهاي خبره9
* شبكههاي عصبي مصنوعي10
ارزيابي و سنجش ريسك اعتباري سبد وام‌هاي بانك با در نظر گرفتن اثرات متنوع‌سازي و ارتباط ميان موقعيت‌هاي مختلف موجود در سبد وام و ادار? سبد اعتبارات بر اين اساس، “مديريت سبد اعتباري11″ نام دارد.
بانك‌هاي موفق در سطح جهان، سيستم‌هاي اعتبارسنجي و مديريت سبد اعتباري متناسب خود را توسعه مي‌دهند. چنين سيستم‌هايي مديران بانك را در جهت اتخاذ هرچه بهتر تصميمات اعتباري ياري مي‌دهد، تصميماتي كه بر پاي? ارزيابي‌هاي كيفي و كمّي وام‌هاي انفرادي و سبد اعتباري بانك قرار دارد.
اهداف توسع? نظام اندازه‌گيري و مديريت ريسك اعتباري
هدف از اجراي اين طرح، طراحي سازوكاري براي اندازه‌گيري و مديريت ريسك اعتباري بانك است. چنين سازوكاري شامل ارزيابي‌هاي ريسك اعتباري در هر دوسطح وام‌هاي انفرادي و سبد وام است.
اين سازوكار تصميمات مديريت ريسك اعتباري و داير? اعتبارات بانك را در جهت شناسايي و تخصيص وام به مشتريان معتبر راهنمايي مي‌كند و در عين حال تصميمات مديريت سبد وام را براي بهره‌برداري بهينه از اثرات تنوع ‌بخشي سبد پشتيباني مي‌نمايد.
چنين سازوكاري داري ويژگي‌هاي زير است:
* بر اساس چنين سازوكاري فرآيند‌هاي بانك در زمين? اعطاي وام به مشتريان مورد‌ بازنگري قرار مي‌گيرد و در صورت امكان، فرآيندهاي جايگزين جهت بهبود و تسريع فرآيندهاي وام‌دهي پيشنهاد مي‌گردد.
* از طريق اين سازوكار زمينه‌‌اي فراهم مي‌شود كه تصميمات مربوط به اعطاي وام در ميان شعبه‌هاي مختلف بانك از وحدت‌ رويه برخوردار باشد. بدين‌ترتيب، بستري براي ارزيابي عملكرد داير? اعتباري شعب مختلف بانك بر مبناي معياري واحد ايجاد مي‌گردد و طراحي سيستم‌هاي پاداش مبتني بر عملكرد شعب ميسر مي‌شود.
* به‌وسيل? چنين سازوكاري مشتريان معتبر از غيرمعتبر تميز داده مي‌شوند و منابع بانك به سمت متقاضياني جريان مي‌يابد كه به‌لحاظ اعتباري ازاستحقاق بيشتري براي دريافت وام برخوردارند. اين سازوكار همچنين ضمانت‌ها و وثيقه‌هاي مورد‌نياز براي اعطاي وام به مشتريان را بر اساس نمر? اعتباري آن‌ها تنظيم مي‌كند و از سخت‌گيري و سهل‌گيري بي‌مورد نسبت به متقاضيان جلوگيري مي‌كند.
بدين ‌ترتيب، مشتريان با كيفيت بانك با سهولت بيشتري وام مي‌گيرند و مشتريان بي‌كيفيت تنها با ارائ? تضمين‌هاي محكم موفق به اخذ وام مي‌شوند.
در نتيجه، چنين سازوكاري ضمن توسع? بازار بانك به سمت مشتريان معتبر، ريسك اعتباري سبد وام بانك را به‌نحومؤثري تحت كنترل و نظارت مديران بانك قرار مي‌دهد.
* اتخاذ سياست‌هاي بسيار محافظه‌كارانه در برابر تصميمات اعتباري باعث كاهش ريسك اعتباري بانك مي‌شود، ولي اين كاهش ريسك به بهاي كاهش درآمد بهر? بانك تمام مي‌شود. اين‌گونه سياست‌ها خصوصاً در محيط‌هاي رقابتي منجر به حذف مؤسسه مالي از صحن? رقابت مي‌شود. از طرفي ديگر اعطاي بي‌برنام? اعتبار نيز به ‌طرز فزاينده‌اي باعث افزايش ريسك اعتباري و در نهايت زيان‌هاي اعتباري بانك خواهد شد.
بنابراين، اعطاي اعتبار به متقاضيان وام مستلزم برقراري مصالحه‌اي ميان ريسك و بازده است. سازوكار مديريت ريسك اعتباري بانك، صرفاً ريسك اعتباري هركدام از متقاضيان وام را محاسبه مي‌كند تا با فرض مشابهت وثيقه‌هاي وام (براي مشتريان معتبر و غير‌معتبر) در صورت امكان، نرخ بهر? دريافتي از مشتريان بر اساس نقش آن‌ها در ريسك اعتباري سبد وام‌هاي بانك تعديل گردد.
* از مجراي چنين سازوكاري امكان افزايش كيفيت سبد وام‌هاي بانك فراهم مي‌گردد. بنابراين با راه‌اندازي اين سازوكار انتظار مي‌رود تسهيلات اعطايي سوخت‌شده ومعوق بانك كاهش يابد و در نتيجه جريان‌هاي نقدي ورودي حاصل از بازپرداخت سود و اصل وام‌ها با قطعيت بيشتري قابل‌پيش‌بيني مي‌شود.
بدين‌ترتيب سازوكار مديريت ريسك اعتباري علاوه بر كاهش هزينه‌هاي ناشي از سوخت وام‌ها و افزايش سودآوري تا حدودي به رفع مسايل ناشي از ريسك نقدينگي بانك كمك مي‌كند.
* مديريت بهين? ريسك اعتباري بانك و ايجاد سبدي از وام‌هاي باكيفيت، راه را براي صدور اوراق بهادار با پشتوان? وام‌هاي رهني هموار مي‌كند. صدور چنين اوراقي، با آزاد‌ سازي وام‌هاي اعطايي بانك وجوه لازم را براي سرمايه‌گذاري مجدد و يا رفع مشكلات مالي در اختيار بانك قرار مي‌دهد.
* عدم‌توجه به ريسك اعتباري، بانك‌ها را بر آن مي‌دارد تا براي پوشش ريسك اعتباري به افزايش ذخاير
وامها بپردازند. مهمترين پيامد افزايش ذخاير تسهيلات كاهش بازدة سرمايهگذاري بانك و در نتيجه كاهش سودآوري خواهد بود.
سازوكار مديريت ريسك اعتباري با اراي? تخمين‌هاي قابل‌اتكا از ريسك اعتباري موجب مي‌شود تخمين ذخاير از حالت تجربي و محافظه‌كارانه خارج شود. چنين وضعيتي به احتمال زياد به كاهش مقدار ذخاير و افزايش دقت تخمين‌ها منجر مي‌شود.
* چنين سازوكاري مطابق با پيمان‌هاي كميت? بال در زمين? اندازه‌گيري و مديريت ريسك اعتباري است. بنابراين از طريق راه‌اندازي چنين سازوكاري بانك با رعايت استانداردهاي ريسك اعتباري كميت? بال، از رتب? بالاتري در ميان بانك‌ها برخوردار شده و در روابط برون‌مرزي خود با ساير بانك‌ها، نهادهاي مالي و… از تسهيلات بيشتري ( ازجمله برخورداري از وام‌ هايي با نرخ بهر? پايين) بهره‌مند خواهد گرديد.
متدولوژي اجرايي
متدولوژي اجراي طرح مديريت ريسك اعتباري در بانك مستلزم طي فرآيند عمومي مديريت ريسك يعني شناسايي، اندازه‌گيري، گزارش، مديريت و نظارت است. اين فرآيند در دو بخش اعتبارسنجي و مديريت سبد اعتبارات اعمال مي‌شود.
1. اعتبارسنجي
در اين بخش ريسك وام‌هاي انفرادي مورد ارزيابي و تحليل قرار مي‌گيرد. در مرحل? شناسايي تيم اجرايي به بررسي و شناسايي متغيرهاي توضيحي اعتبار وام‌گيرندگان در بانك مي‌پردازد و فهرستي از اين متغيرها فراهم مي‌آورد. متغيرهاي توضيحي براي وام‌گيرندگان حقيقي و حقوقي به‌طور جداگانه مورد بررسي قرار مي‌گيرد.
هم‌زمان با شناسايي متغيرهاي توضيحي سابقه‌اي از عملكرد اعتباري مشتريان نيز تهيه مي‌شود.
در مرحل? اندازه‌گيري بر اساس مدل‌هاي اعتبارسنجي به هريك از متغيرهاي توضيحي وزني منتسب مي‌شود. اين اوزان از درج? اهميت نسبي متغيرهاي توضيحي در تشريح اعتبار مشتريان حكايت مي‌كند. خروجي اصلي مدل‌هاي اعتبارسنجي، سنجش اعتبار متقاضيان وام در قالب احتمال نكول، نمر? اعتباري، رتب? اعتباري و يا گروه‌بندي آن‌ها در قالب طبقات اعتباري است.
بر اساس احتمال نكول، مبلغ در معرض نكول12 و زيان مشروط بر نكول13 مي‌توان زيان اعتباري مورد انتظار حاصل از وام‌هاي انفرادي را محاسبه كرد. هم‌چنين بر اساس توزيع به‌دست آمده مي‌توان سنج? ريسك اعتباري مورد نظر را برآورد نمود.
در مرحل? گزارش نتايج حاصل از اعتبارسنجي مشتريان در اشكال استانداردي ارائه مي‌گردد. رتب? اعتباري مشتريان در اين مرحله گزارش مي‌شود.
از ديگر گزارش‌هاي مهم اين مرحله، ماتريس گذار14 مشتريان است. بدين وسيله احتمال گذار از يك رتب? اعتباري به رتبه‌هاي بالاتر يا پايين‌تر گزارش مي‌شود.
در مرحل? مديريت بر اساس گزارش‌هاي حاصل از مرحل? قبل رهنمودهايي براي راهنمايي تصميمات مديريت ريسك اعتباري فراهم مي‌گردد.
دراين مرحله،براي اعطا يا عدم‌اعطاي اعتبار به متقاضيان وجوه تصميم‌گيري مي‌شود ووثيقه‌ها و ضمانت‌هاي متناسب با هر رتب? اعتباري و نيز صرف ريسك مربوط به آن جهت تعيين شرايط وام اعطايي مشخص مي‌شود. در مرحل? نظارت نيز از طريق مقايس? تخمين‌هاي حاصل از مدل با واقعيت، بازخوري جهت بهبود مدل‌ها، تكنيك‌ها و روش‌هاي مورداستفاده فراهم مي‌گردد.
2. مديريت سبد وام
در اين بخش ريسك اعتباري بانك در قالب سبد وام مورد‌ بررسي قرار مي‌گيرد. مهم‌ترين چالش مديريت سبد وام اندازه‌گيري ارتباط ميان زيان اعتباري وام‌ها و لحاظ اثرات تنوع‌بخشي در محاسبات ريسك است. خروجي نهايي اين مرحله توزيع زيان اعتباري سبد وام بانك است.
بر اساس اين توزيع سنجه‌هاي ريسك مورد نظر مانند ارزش در معرض ريسك اعتباري15 استخراج مي‌شود. هم‌چنين بر اساس اين توزيع سرماي? قانوني و سرماي? اقتصادي محاسبه مي‌شود. اين بخش نيز مانند بخش قبل شامل مراحل شناسايي، اندازه‌گيري، گزارش، مديريت و نظارت است.
زير‌ساخت‌هاي لازم براي اجراي طرح در بانك
اندازه‌گيري و مديريت ريسك اعتباري مستلزم وجود پايگاه اطلاعاتي منسجمي از شرح جزئيات وام‌ها است. اين پايگاه اطلاعاتي حتي‌الامكان مي‌بايد اطلاعات روزآمد وام‌ها را در اختيار سيستم اندازه‌گيري و مديريت ريسك اعتباري قرار دهد.
بنابراين، مي‌توان گفت راه‌اندازي يك سيستم جامع مديريت ريسك اعتباري و نظارت بر آن تنها ازمجراي فناوري اطلاعات و به‌كارگيري وسيع رايانه و سيستم‌هاي اطلاعاتي مبتني بر رايانه ممكن است.
بنابراين در تحقيق حاضرسعي بر اعتبارسنجي و مديريت سبد اعتباري که يکي از مهمترين مباحث بانکداري نوين مي باشد شده است. که همانند ريسك بازار بررسي‌هاي ريسك اعتباري در دو سطح انجام مي شود: 1-بررسي رابطه بين ريسک اعتباري وام‌هاي دريافتي مشتريان به‌ صورت انفرادي( كه متناظر با تحليل انفرادي ريسك اوراق بهادار است) با مطالبات معوق بانک ملت استان سمنان مي باشد.
2- بررسي رابطه بين ريسک اعتباري سبد وام(كه معادل تحليل ريسك سبد اوراق بهادار است) با مطالبات معوق بانک ملت استان سمنان مي باشد. که در نهايت به دنبال آزمون هدف کلي تحقيق يعني بررسي رابطه بين مديريت ريسک اعتباري با مطالبات معوق بانک ملت(مطالعه موردي: مديريت بانک ملت استان سمنان) مي باشد.
1-3-اهميت و ضرورت تحقيق
سبد وام قسمت عمد? دارايي‌هاي بانك‌هاي تجاري را تشكيل مي‌دهد. تخصص محوري اين بانك‌ها جذب سپرده از سرمايه‌گذاران و اعطاي وام به متقاضيان وجوه است. سپرده‌هاي جذب‌شده بانك را نسبت به پرداخت سود و اصل آن در سررسيدهاي معين متعهد مي‌كند و اين در حالي است كه وام‌هاي پرداخت‌شده بانك را در معرض نكول وام‌گيرندگان قرار مي‌دهد. بنابراين بررسي اعتبار متقاضيان براي تصميم‌گيري در زمين? اعطاي وام به آن‌ها از اهميت ويژه‌اي برخوردار است.
بنابراين بانکها به واسطه سرمايه گذاران و وام گيرندگان متعدد با انواع بازارهاي پولي و مالي رابطه دارند به همين دليل دائماً با ريسک هاي مختلفي روبرو مي شوند به طوري که ممکن است ورود به يک بازار و يا خروج از آن کاهش يا افزايش در يک يا چند نوع ريسک را در پي داشته باشد.
بنابراين در تحقيق حاضر درباره اعتبارسنجي و مديريت سبد اعتباري که يکي از مهمترين مباحث بانکداري نوين مي باشد بحث شده است. که شامل1- بررسي رابطه بين ريسک اعتباري وام‌هاي دريافتي مشتريان به‌ صورت انفرادي( كه متناظر با تحليل انفرادي ريسك اوراق بهادار است) با مطالبات معوق بانک ملت استان سمنان. 2- بررسي رابطه بين ريسک اعتباري سبد وام به‌ صورت غيرانفرادي (كه معادل تحليل ريسك سبد اوراق بهادار است) با مطالبات معوق بانک ملت استان سمنان. که در نهايت به دنبال آزمون هدف کلي تحقيق يعني بررسي رابطه بين مديريت ريسک اعتباري با مطالبات معوق بانک ملت(مطالعه موردي: مديريت شعب بانک ملت استان سمنان) مي باشد.
1-4-1- اهداف تحقيق
4-1-1- هدف کلي يا هدف اصلي تحقيق:
هدف کلي تحقيق حاضر بررسي رابطه بين مديريت ريسک اعتباري با مطالبات معوق بانک ملت مي باشد.
4-1-2- اهداف فرعي تحقيق
اهداف فرعي تحقيق به شرح زيرمي باشد:
در تحقيق حاضر اعتبارسنجي و مديريت سبد اعتباري يکي از مهمترين مباحث بانکداري نوين مي باشد. همانند ريسك بازار بررسي‌هاي ريسك اعتباري در دو سطح انجام مي شود:
1-بررسي رابطه بين مديريت ريسک اعتباري وام‌هاي دريافتي مشتريان به‌ صورت انفرادي( كه متناظر با تحليل انفرادي ريسك اوراق بهادار است) با مطالبات معوق بانک ملت استان سمنان مي باشد.
2- بررسي رابطه بين مديريت ريسک اعتباري سبد وام(كه معادل تحليل ريسك سبد اوراق بهادار است) با مطالبات معوق بانک ملت استان سمنان مي باشد.
2-2- سوالات و فرضيات تحقيق
1-5-1- سوالات تحقيق
1-5-1-1- سوال اصلي تحقيق:
1-آيا بين مديريت ريسک اعتباري وام‌هاي دريافتي مشتريان به‌ صورت انفرادي(كه متناظر با تحليل انفرادي ريسك اوراق بهادار است) بامطالبات معوق بانک ملت استان سمنان رابطه معناداري وجود دارد؟
2- آيا بين مديريت ريسک اعتباري سبد وام به‌ صورت غيرانفرادي (كه معادل تحليل ريسك سبد اوراق بهادار است) با مطالبات معوق بانک ملت استان سمنان رابطه معناداري وجود دارد؟
1-5-1-2- سوالات فرعي تحقيق:
1-1-آيا بين مديريت ريسک اعتباري و وام‌هاي سررسيد گذشته مشتريان انفرادي(حقيقي) دربانک ملت استان سمنان رابطه معناداري وجود دارد؟
1-2- آيا بين مديريت ريسک اعتباري و وام‌هاي معوق مشتريان انفرادي (حقيقي)دربانک ملت استان سمنان رابطه معناداري وجود دارد؟
1-3- آيا بين مديريت ريسک اعتباري و وام‌هاي مشکوک الوصول مشتريان انفرادي(حقيقي) دربانک ملت استان سمنان رابطه معناداري وجود دارد؟
2-4- آيا بين مديريت ريسک اعتباري و سبد وام‌هاي سررسيد گذشته مشتريان غيرانفرادي(حقوقي) دربانک ملت استان سمنان رابطه معناداري وجود دارد؟
2-5- آيا بين مديريت ريسک اعتباري و سبد وام‌هاي معوق مشتريان غيرانفرادي(حقوقي)دربانک ملت استان سمنان رابطه معناداري وجود دارد؟
2-6- آيا بين مديريت ريسک اعتباري و سبد وام‌هاي مشکوک الوصول مشتريان غيرانفرادي(حقوقي)دربانک ملت استان سمنان رابطه معناداري وجود دارد؟
1-5-2- فرضيات تحقيق
1-5-2-1-فرضيات اصلي تحقيق:
فرضيه کلي يا فرضيه اصلي تحقيق حاضر بيان مي کند که: ” بين مديريت ريسک اعتباري با مطالبات معوق بانک ملت استان سمنان رابطه معناداري وجود دارد.”
1-5-2-2- فرضيات فرعي تحقيق
1- بين مديريت ريسک اعتباري وام‌هاي (تسهيلات) دريافتي مشتريان به‌ صورت انفرادي
(كه متناظر با تحليل انفرادي ريسك اوراق بهادار است) با مطالبات معوق بانک ملت استان سمنان رابطه معناداري وجود دارد.
1-1- بين مديريت ريسک اعتباري و وام‌هاي سررسيد گذشته مشتريان انفرادي(حقيقي) دربانک ملت استان سمنان رابطه معناداري وجود دارد.
1-2-بين مديريت ريسک اعتباري و وام‌هاي معوق مشتريان انفرادي(حقيقي) دربانک ملت استان سمنان رابطه معناداري وجود دارد.
1-3-بين مديريت ريسک اعتباري و وام‌هاي مشکوک الوصول مشتريان انفرادي(حقيقي) دربانک ملت استان سمنان رابطه معناداري وجود دارد.
2- بين مديريت ريسک اعتباري سبد وام به‌ صورت غيرانفرادي (كه معادل تحليل ريسك سبد اوراق بهادار است) با مطالبات معوق بانک ملت استان سمنان رابطه معناداري وجود دارد.
2-1-بين مديريت ريسک اعتباري و سبد وام‌هاي سررسيد گذشته مشتريان غيرانفرادي(حقوقي)دربانک ملت استان سمنان رابطه معناداري وجود دارد.
2-2-بين مديريت ريسک اعتباري و سبد وام‌هاي معوق مشتريان غيرانفرادي(حقوقي)دربانک ملت استان سمنان رابطه معناداري وجود دارد.
2-3-بين مديريت ريسک اعتباري و سبد وام‌هاي مشکوک الوصول مشتريان غيرانفرادي(حقوقي)دربانک ملت استان سمنان رابطه معناداري وجود دارد.
1-6-قلمرو تحقيق:
1-6-1-قلمرو مکاني تحقيق: قلمرو مکاني تحقيق حاضر مديريت شعب بانک ملت استان سمنان
مي باشد.
1-6-2-قلمرو زماني تحقيق: بدليل اهميت موضوع و از آنجايي که قصد داريم ميزان خطا را کاهش بدهيم و به نتايج واقعي دست يابيم قلمرو زماني تحقيق حاضر بين سال هاي 1391-1381، در نظر گرفته شده است. لذا داده هاي مربوط به تحقيق از طريق سامانه متمرکز اطلاعات تسهيلات مديريت شعب بانک ملت استان سمنان استخراج شدهاند.
1-6-3- قلمرو موضوعي تحقيق: بررسي رابطه بين مديريت ريسک اعتباري با مطالبات معوق بانک ملت و به صورت يک مطالعه موردي در مديريت شعب بانک ملت استان سمنان، مي باشد.
1-7- تعريف اصطلاحات و واژه ها
1-7-1-ريسک اعتباري: اين ريسک عبارت است از ريسک ناشي از عدم‌اطمينان (بانک) به توانايي طرف‌حساب (مشتري يا متعهد) براي عمل به تعهداتش.
به‌دليل وجود تعداد زياد طرف‌حساب،از اشخاص معمولي گرفته تا دولت‌ها، و همچنين وام‌هاي مختلف از وام‌هاي اتومبيل تا معاملات مشتقات.
ريسک اعتباري اشکال مختلفي به



قیمت: تومان


پاسخ دهید