دانشگاه علوم انتظامي
دانشكده فرماندهي و ستاد
پايان نامه مقطع كارشناسي ارشد رشته فرماندهي و مديريت انتظامي
عنوان:
نقش مديريت تبادل اطلاعات بر فرايند کشف جرم در ناجا مورد مطالعه استان کرمان
استاد راهنما:
دکتر اصحاب حبيب زاده
استاد مشاور:
سرهنگ دوم مهندس علي نيک نفس
نگارش:
سرهنگ دوم امين يادگار نژاد
تابستان 1393
تقديم به:
تقديم به ارواح طيّبه شهداي انقلاب اسلامي، امام شهيدان منادي اسلام ناب محمّدي (ص) حضرت امام خميني (قدس سرّه الشريف) به خصوص شهيدان مظلوم نيروي انتظامي (روحشان شاد و راهشان پر رهرو) كه با قطره قطره خون پاكشان نهال مجاهدت را در ميهن اسلامي آبياري كردند، و با اخلاص و فداكاري در راه جلال و شكوه اسلام و اعتلاي كشور به پيكار برخاستند و عزت و سرافرازي ملّت مسلمان ايران را رقم زدند.
تقديم به تمامي كساني كه حتي ذرّه اي از آنان آموختم، دبيران و اساتيدي كه خالصانه در طول مدت تحصيل از كلاس اول تا كنون صبورانه و مهربانانه از آموختن به من دريغ ننموده اند، آنان كه رفتند روحشان شاد و يادشان گرامي و آنان كه در قيد حيات اند انشاء ا… همواره سلامت و موفق باشند.
تقديم به پدر و مادر عزيزم، درياهاي بي كران مهرورزي و مهرباني، صبر و گذشت، اسطوره هاي هميشه ماندگار و بهترين هاي بي بديل زندگي ام، كه در تمام مراحل زندگي با دعاي پاك و مخلصانه خود بدرقه راهم بوده و هميشه به دعاي خير اين عزيزان نيازمندم.
تقديم به همسفر لحظه هاي زندگيم، همسر عزيز و گرامي ام كه حضورگرم اش مشوق راه و محبت بي دريغ اش، اميد فردايم، او كه دشواري طريق علم را با صبوري و مساعدتش بر من آسان نمود و با تلاش بي وقفه خود همواره مرا در انجام وظايف ياري نموده است. گذشت، فداكاري و ايثار او بود كه اين اثر سرانجام يافت كه حقيقتاً مديون او هستم.
تقديم به تك گل هاي زندگي ام، الهه و محمد، گرمابخش امروز و اميدبخش فردايم كه وجودشان مايه خير، پويايي و بالندگي زندگي ام است.
سپاسگزاري:

سپاس و ستايش خدائي را كه توفيق نگارش و به اتمام رساندن اين رساله را به بنده عطا فرمود. از آنجايي كه خود حضرت معبود شكر از خود بدون تشكر از بندگانش را كافي و حتي مقبول نمي داند و از اين باب كه حضرت امام علي(ع) مي فرمايند:” مَن علّمني حَرفا فَقَد صيّرَني عبداً ” (هر كس يك كلمه و يك حرف به من بياموزد، مرا عبد و بنده خود ساخته است) و از طرفي انجام واتمام هر پژوهشي، بدون همكاري وراهنمايي هاي دلسوزانه سايرين ميسر نبوده و نيست ومطمئناً نتايج مطلوب نخواهد داشت. لذا وظيفه خود ميدانم از زحمات ، هدايت، حمايت و لطف بي منتهاي اساتيد ارجمند: جناب آقاي دکتر اصحاب حبيب زاده كه سمت استاد راهنما را تقبل نموده و با سعه صدر و تلاش بي دريغ، دلسوزانه و مهربانانه چراغ راه هدايت تدوين بوده و در جهت غني سازي كار نسبت به صرف وقت گرانقدر و همچنين ارايه مطالب مورد نياز اقدام نموده اند از صميم قلب تشكر و قدرداني مي نمايم. و همچنين از جناب سرهنگ مهندس علي نيک نفس كه ضمن پذيرفتن سمت استاد مشاور، با بردباري خود ضمن صرف وقت زياد و در اختيار گذاشتن مطالب مورد نياز نسبت به تصحيح و ارايه راهكار مناسب از هيچ كوششي دريغ نفرمودند از صميم قلب تشكر و قدرداني دارم. از فرماندهي محترم دانشگاه علوم انتظامي، رياست محترم دانشكده فرماندهي و ستاد، گروه هاي مديريت، فرماندهي، مسئولين محترم دانشگاه ها، مؤسسات درون و برون سازماني كه همكاري لازم را در جهت انجام تحقيقات با اينجانب به عمل آوردند تشكر و قدرداني مي نمايم.
در خاتمه، مجدداً از خانواده مهربان و دلسوزم كه ضمن همراهي در انجام تحقيق مرا باسختي هاي دوران تحمّل كرده اند و صبورانه كمكم نمودند سپاسگذارم و عاقبت بخيري را از ايزد متعال آرزومندم.
” خدايا چنان كن سر انجام كار تو خشنود باشي و ما رستگار”
با احترام – امين يادگار نژاد
(تابستان1393)
چكيده :
توجه به مديريت تبادل اطلاعات در نيروي انتظامي بر اساس نياز به اطلاعات به روز، صحيح، سريع، امن و دقيق، از طرفي امكان ذخيره سازي، بازيابي و بهره گيري از اطلاعات شكل گرفت. با توجه به قابليت ها و ويژگي ها ي اين مديريت در معاونت ها و پليس هاي تخصصي ناجا با احصاء و اولويت گذاري شاخص هاي مديريت تبادل اطلاعات و بررسي تاثيرات آن بر فرايند کشف جرم مي توان به يكپارچگي و جلوگيري از عملکرد جزيره اي و اشراف اطلاعاتي پليس جهت کشف علمي جرائم كمك نمود. بنابر اين هدف اصلي اين پژوهش، شناسايي و تبيين نقش ابعاد مديريت تبادل و دسترسي مناسب به اطلاعات در کشف جرم مي باشد.
پژوهش از نظر نوع و هدف كاربردي و با ماهيت توصيفي، پيمايـشي اسـت. جامعـه آمـاري ايـن تحقيق كارشناسان، متخصـصين و صـاحب نظـران حـوزة فنـاوري اطلاعـات و ارتباطـات و همچنـين خبرگان، فرماندهان و مديران معاونت ها و پليس هاي تخصصي ناجا خصوصا پليس کشف جرائم در سال 1392 به تعداد 141 نفررا شامل مي شودكه با استفاده از جدول مورگان حجم نمونـه 103 نفـر تعيـين گرديـده است. ابـزار گـردآوري پرسشنامه اي است محقّق ساخته است كه بر مبنـاي طيف ليكرت تنظيم شده و در دو مرحله (آزمايشي و نهايي) تكميل، توزيع و جمع آوري گرديـد. پـس از تأييد نهايي در ادامه با كمك نرم افزار SPSS پايايي پرسش نامه بررسي كه نتيجه 892/0 به دست آمد. نتايج اين پژوهش نشان داد که تبادل و دسترسي مناسب به اطلاعات پليس هاي تخصصي همرده پليس کشف جرايم و تبادل و دسترسي مناسب به منابع اطلاعاتي فضاي مجازي بر خلاف انتظار فاقد ارتباط با فرايند کشف جرم بوده است. از عوامل مورد نظر به ترتيب اولويت، تبادل و دسترسي مناسب به منابع اطلاعاتي برون سازماني ، تبادل و دسترسي مناسب به منابع اطلاعاتي فضاي مجازي ، تبادل و دسترسي مناسب به اطلاعات ادارات پليس کشف جرايم، تبادل و دسترسي مناسب به منابع اطلاعاتي پليس هاي تخصصي همرده پليس کشف جرايم، تبادل و دسترسي مناسب به اطلاعات مردمي بر فرايند کشف جرم مؤثر بوده اند و قابليت اولويت گذاري را دارند.
کليد واژه ها:
مديريت تبادل اطلاعات (Information Exchange Management) ، اطلاعات (Information) ، مديريت (Management) ، فرايند کشف جرم (Crime discovery process) ، جرم (Crim)، منابع اطلاعاتي فضاي مجازي( Information resources in cyberspace) ، منابع اطلاعاتي برون سازماني External information sources) )، منابع اطلاعاتي پليس هاي تخصصي( – Police intelligence sources Community) ،اطلاعات مردمي( People Information).
فهرست مطالب
عنوان صفحه
فصل اول- کليات تحقيق
1-1) مقدمه:2
1-2 ) بيان مسئله:4
1- 3) اهميت و ضرورت تحقيق:6
1-4) اهداف تحقيق:9
1-4-1) هدف اصلي :9
1-4-2) اهداف فرعي:9
1-5) سوال هاي تحقيق:9
1-5-1) سؤال اصلي:9
1-5-2) سؤال هاي فرعي: 9
1-6) فرضيه ها ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..10
1-6-1) فرضيه اصلي: …………………………………………………………………………………………………………………………………………..10
1-6-2) فرضيه هاي فرعي : …………………………………………………………………………………………………………………………………10
1- 6) انگيزة انتخاب موضوع:10
ا-7) قلمرو تحقيق : ………………………………………………………………………………………………………………………………………………11
1-7-1) محدوده زماني : ………………………………………………………………………………………………………………………………………11
1-7-2) محدوده مکاني : ……………………………………………………………………………………………………………………………………..11
1-7) تعاريف و مفاهيم نظري:12
1-7-1) مديريت:12
1-7-2)اطلاعات:12
عنوان صفحه
1-7-3)مديريت تبادل اطلاعات:12
1-7-4)جرم:12
1-7-5)فرايند کشف جرم:.13
فصل دوم – مباني نظري و پژوهشي
2-1) مقدمه :16
2-2) پيشينه تحقيق:17
2-2-1) تحقيقات درون سازماني:17
2- 2- 1-1)شريفي17
2- 2- 1-2)صادق18
2- 2- 1-3)سيف18
2- 2- 1-4)ابوالحسن پور19
2- 2- 1-5)رضا دوست19
2- 2- 1-6)فقيه20
2- 2- 1-7)منصوري20
2- 2- 1-8)بوستاني21
2-2-1-9)طالبيان22
2-2-1-10)جهانشيري22
2-2-2) تحقيقات برون سازماني :23
2- 2- 2-1)فلاح همت آبادي23
عنوان صفحه
2- 2- 2-2)شريفي24
2- 2- 2-3)شريفي پور24
2- 2- 2-2)مقدم آريايي24
2- 2- 2-5)صحراگرد جهرمي25
2-2-3) تحقيقات خارج از كشور:25
2- 2- 3-1) جان پيک25
2- 2- 3-2) هولگرسون27
2-3)جداول پيشينه تحقيق:28
2-3-1)جدول تحقيقات درون سازمان:28
2-3-2)جدول تحقيقات برون سازماني:32
2-3-3)جدول تحقيقات خارج از کشور:33
2-3-4)نتيجه گيري از پيشينه تحقيقات انجام شده:34
2-4) مباني نظري:34
2-4-1)مقدمه:34
2-4-2)فرآيند کشف جرم:34
2-4-2-1)اهداف مراحل کشف جرم:36
2-4-2-2)وظايف مأمورين کشف جرم:36
2-4-2-3)مراحل کشف جرايم:37
2-4-3) اطّلاعات:55
2-4-3-1)تعريف اطّلاعات:55
عنوان صفحه
2-4-3-2) انفجاروسرريز اطّلاعات:55
2-4-3-3) تقسيم بندي اطّلاعات:56
2-4-3-4)ابعاد اطّلاعات:56
2-4-3-5)ارزش اطّلاعات:57
2-4-3-6) اهميّت اطّلاعات:57
2-4-3-7)مديريت اطّلاعات:57
2-4-3-8)مکاتب فکري در مديريت اطّلاعات:59
2-4-3-9)مديران و اطّلاعات:59
2-4-3-10)الگوي اطلاعات ملي بريتانيا:59
2-4-3-11)سياست پليسي اطّلاعات محور:60
2-4-4)مديريت تبادل اطّلاعات:60
2-4-4-1)تعريف مديريت تبادل اطّلاعات:60
2-4-4-2)شبکه ملّي تبادل اطّلاعات :61
2-4-4-3) فناوري اطلاعات و ارتباطات:64
2-4-4-4)زيرساخت ها،شبكه و اجزاي آن:71
2-4-4-5) امنيت اطّلاعات و سطح دسترسي77
2-4-4-6)بانک هاي اطّلاعاتي (پايگاه هاي اطّلاعات رايانه اي):86
2-4-4-6-1)مزاياي تشکيل بانک هاي اطّلاعاتي:86
2-4-5)دسترسي مناسب به اطّلاعات مردمي:89
2-4-5-1)رويکرد پليس مبتني بر اطّلاعات:89
2-4-5-2)مفهوم پليس جامعه محور:89
عنوان صفحه
2-4-5-3)اصول حاکم بر رويکرد پليس جامعه محور از ديدگاه فريدمن(1992)90
2-4-5-4)ده اصل مورد نياز در اجراي برنامه هاي پليس جامعه محور:90
2-4-5-5) پليس جامعه محور در چين:91
2-4-5-6)پليس جامعه محور ضد فن آوري نيست:91
2-4-5-7) فناوري اطّلاعات از مأموريت پليس جامعه محور پشتيباني مي کند:91
2-4-5-8)دسترسي مناسب به اطّلاعات مردمي و پليس جامعه محور در ايران:91
2-4-5-9)مرکز فوريت هاي پليس 110:92
2-4-5-10)مرکز نظارت همگاني(197) ناجا:95
2-4-6)منابع اطّلاعاتي اطلاعات جنايي:96
2-4-6-1) بانک هاو منابع اطّلاعاتي ادارات داخلي پليس کشف جرائم:97
2-4-6-2)بانک هاو منابع اطّلاعاتي درون سازماني( ساير پليس هاي تخصصي در ناجا):103
2-4-6-3)بانک هاي اطلاعاتي درون سازماني مورد بهره برداري در پليس کشف جرائم:112
2-4-6-4) بانک هاو منابع اطّلاعاتي برون سازماني :114
2-4-6-5)بانک هاي اطّلاعاتي مورد بهره برداري پليس کشف جرايم ناجا :115
2-4-6-6)بانک هاي اطّلاعاتي که به جمع بانک هاي اطلاعاتي پليس آگاهي ناجا در نيامده اند :116
2-4-6-7)منابع اطّلاعاتي فضاي مجازي :119
2-4-7)تطبيق مباني نظري (چارچوب نظري):123
2-4-8) مدل مفهومي تحقيق :127
2-4-9)مدل تحليلي تحقيق : …………………………………………………………………………………………………………………..128
فصل سوم – روش شناسي تحقيق
3-1)مقدّمه:131
عنوان صفحه
3-2) نوع و روش تحقيق:132
3-3-1) متغيير مستقل:133
3-3-2) متغير وابسته:133
3-4) جامعه آماري:133
3-5)حجم نمونه آماري:134
3-6)روش جمع آوري اطلاعات:135
3-6-1) روش كتابخانه اي:135
3-6-2) روش ميداني:135
3-7) ابزار جمع آوري و سنجش اطلاعات:135
3-7-1 طراحي پرسشنامه:136
3-7-2) تشريح و توزيع پرسشنامه:136
3-8) روايي ابزار سنجش:139
3-9) پايايي1 ابزار سنجش:139
فصل چهارم – تجزيه و تحليل يافته ها
4-1) مقدمه:142
4-2)قسمت اول آمارتوصيفي (توصيف جمعيت شناختي)143
4-2-1) جعيمت شناختي پاسخگويان:143
4-2-1-1) تعداد پاسخ دهندگان143
4-2-1-2) قابليت اطمينان143
4-2-1-3 درجه يا رتبة همطراز :144
عنوان صفحه
4-2-1-4)سطح تحصيلات :145
4-2-1-5)مدت زمان خدمت در معاونت فاوا، پليس کشف جرايم و ساير پليس هاي تخصصي :146
4-2-1-6 ردة شغلي در سازمان:147
جدول شمارة 4-6 : فراواني ردة شغلي(مديريتي) در سازمان147
4-2-2) توصيف يافته هاي تخصصي تحقيق (فرضيه ها):148
4-2-2-1) تأثير تبادل و دسترسي مناسب به اطلاعات مردمي بر فرايند کشف جرم148
4-2-2-2) تاثيرتبادل و دسترسي مناسب به اطلاعات ادارات داخلي بر فرايند کشف جرايم150
4-2-2-3)تاثير تبادل و دسترسي مناسب به اطلاعات پليس هاي تخصصي همرده پليس کشف جرايم152
4-2-2-4)تاثير تبادل و دسترسي مناسب به منابع اطلاعاتي برون سازماني بر فرايند کشف جرايم154
4-2-2-5)تاثير تبادل و دسترسي مناسب به منابع اطلاعاتي فضاي مجازي بر فرايندکشف جرايم156
4-2-2-6) تاثيرگويه هاي کشف جرم برفرايند کشف جرايم:158
4-3: يافته هاي استنباطي:161
4-3-1: بررسي فرض نرمال بودن متغيرها:161
4-3-2- فرضيه اصلي:162
4-3-2-1) بين مديريت تبادل اطلاعات و فرايند کشف جرم در ناجا رابطه وجود دارد.162
4-3-3- فرضيه هاي فرعي:164
4-3-3-1) بين تبادل و دسترسي مناسب، به اطلاعات مردمي و فرايند کشف جرم رابطه وجود دارد.164
4-3-3-2) بين تبادل و دسترسي مناسب به اطلاعات ادارات پليس آگاهي و فرايند کشف جرم رابطه وجود دارد.166
4-3-3-3) بين تبادل و دسترسي مناسب به منابع اطلاعاتي پليس هاي تخصصي همرده پليس کشف جرايم و فرايند کشف جرم رابطه وجود دارد.168
عنوان صفحه
4-3-3-4) بين تبادل و دسترسي مناسب به منابع اطلاعاتي برون سازماني و فرايند کشف جرم رابطه وجود دارد.170
4-3-3-5) بين تبادل و دسترسي مناسب به منابع اطلاعاتي فضاي مجازي و فرايند کشف جرم رابطه وجود دارد.172
4-3-3-6) بين ابعاد مديريت تبادل اطلاعات و فرايند کشف جرم رابطه وجوددارد173
4-3-4-اولويت بندي ابعاد مديريت تبادل اطلاعات در ناجا178
فصل پنجم – نتيجه گيري و پيشنهادها
5-1)مقدّمه:181
5-2)نتيجه گيري:182
5-2-1) نتايج حاصل از بررسي مباني و پايه هاي نظري تحقيق:182
5-2-2) نتايج بدست آمده از آمارهاي توصيفي تحقيق:183
5-2-3) نتايج بدست آمده از آزمون فرضيه هاي تحقيق:184
5-2-3-1) فرضية اول:184
5-2-3-2) فرضيةدوم:185
5-2-3-3) فرضية سوم:185
5-2-3-4) فرضية چهارم:185
5-2-3-5) فرضية پنجم :186
5-2-3-6)رابطه بين مديريت تبادل اطلاعات و فرايند کشف جرم186
5-2-4)مقايسه پيشينه تحقيق انجام شده با تحقيق حاضر:187
5-2-) نتايج كلّي تحقيق:187
عنوان صفحه
5-3) پيشنهادها :190
5-3-1) پيشنهادهاي كاربردي(اجرايي):190
5-3-1-1-) پيشنهادها بر اساس يافته هاي تحقيق: …………………………………………………………………………………..190
5-3-1-2)پيشنهاد هاي تجربي:192
5-3-2)پيشنهادهاي پژوهشي:194
5-3-3) محدوديت هاي تحقيق:194
فهرست منابع و ضمايم
1)كتاب ها …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………196
2)پايان نامه ها ………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 200
3)مقالات و تحقيقات پژوهشي ……………………………………………………………………………………………………………………….. 204
3)ساير ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 205
4)منابع خارجي ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..207
5)سايت هاي اينترنتي ……………………………………………………………………………………………………………………………………. 208
6)ضمايم وپيوستها……………………………………………………………………………………………………………………………………………..209
7)چكيده انگليسي……………………………………………………………………………………………………………………………………………..237
فهرست اشکال
1)شکل شماره 2-1): ……………………………………………………………………………………………………………………………………………57
2)شکل شماره 2-2): ……………………………………………………………………………………………………………………………………………59
3)شکل شماره 2-3): …………………………………………………………………………………………………………………………………………….62
عنوان صفحه
شکل شماره 2-4): …………………………………………………………………………………………………………………………………………….63
شکل شماره 2-5): ……………………………………………………………………………………………………………………………………………69
شکل شماره 2-6): …………………………………………………………………………………………………………………………………………….70
شکل شماره 2-7): ……………………………………………………………………………………………………………………………………………74
شکل شماره 2-8): ……………………………………………………………………………………………………………………………………………76
شکل شماره 2-9): ……………………………………………………………………………………………………………………………………………78
فهرست جداول
جدول شماره 2-1): تحقيقات درون سازماني……………………………………………………………………28
جدول شماره 2-2):تحقيقات برون سازماني………………………………………………………………………………………………………..32
جدول شماره 2-3):تحقيقات خارج از کشور………………………………………………………………………………………………………..33
جدول شماره 2-4): امنيت لايه بندي شده ………………………………………………………………………………………………………..82
جدول شماره 3-1): جامعه آماري………………………………………………………………………………………………………………………134
جدول شماره 3-2): ارتباط سوال ها و شاخص ها و فرضيه ها…………………………………………………………………………137
جدول شماره 3-3): امتياز بندي گزينه ها…………………………………………………………………………………………………………139
جدول شماره 3-4):ضريب پايايي متغيرهاي تحقيق…………………………………………………………………………………………140
جدول شماره 4-1): تعداد پاسخ دهندگان…………………………………………………………………………………………………………143
جدول شماره 4-2): قابليت اطمينان پرسشنامه………………………………………………………………………………………………..143
جدول شماره 4-3): فراواني درجه يا رتبه همطراز…………………………………………………………………………………………….144
عنوان صفحه
جدول شماره 4-4): فراواني سطح تحصيلات…………………………………………………………………………………………………….145
جدول شماره 4-5): فراواني مدت زمان خدمت در معاونت فاوا، پليس کشف جرايم و ساير پليس هاي تخصصي …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….146
جدول شماره 4-6): فراواني رده شغلي ( مديريتي) در سازمان…………………………………………………………………………147
جدول شماره 4-7): تاثير تبادل و دسترسي مناسب به اطلاعات مردمي بر فرايند کشف جرم……………………….148
جدول شماره 4-8): تاثير تبادل و دسترسي مناسب به اطلاعات ادارات داخلي بر فرايند کشف جرم……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..150
جدول شماره 4-9): تاثير تبادل و دسترسي مناسب به منابع اطلاعاتي پليس هاي تخصصي همرده پليس کشف جرايم بر فرايند کشف جرم…………………………………………………………………………………………………………………………………152
جدول شماره 4-10): تاثير تبادل و دسترسي مناسب به منابع اطلاعاتي برون سازماني بر فرايند کشف جرم……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..154
جدول شماره 4-11): تاثير تبادل و دسترسي مناسب به منابع اطلاعاتي فضاي مجازي بر فرايند کشف جرم……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..156
جدول شماره 4-12): تاثير گويه هاي کشف جرم بر فرايند کشف جرم…………………………………………………………..158
جدول شماره 4-13): آزمون کلموگرف اسميرنف …………………………………………………………………………………………….161
جدول شماره 4-14): آماره هاي آزمون همبستگي کندال و اسپيرمن رابطه بين مديريت تبادل اطلاعات و فرايند کشف جرم در ناجا………………………………………………………………………………………………………………………………………………162
جدول شماره 4-15): آماره هاي آزمون همبستگي کندال و اسپيرمن رابطه بين تبادل و دسترسي مناسب به اطلاعات مردمي بر فرايند کشف جرم در ناجا……………………………………………………………………………………………………164
جدول شماره 4-16): آماره هاي آزمون همبستگي کندال و اسپيرمن رابطه بين تبادل و دسترسي
مناسب به اطلاعات ادارات پليس کشف جرايم در ناجا……………………………………………………………………………………..166
عنوان صفحه
جدول شماره 4-17): آماره هاي آزمون همبستگي کندال و اسپيرمن رابطه بين تبادل و دسترسي مناسب به منابع اطلاعاتي پليس هاي تخصصي همرده پليس کشفجرايم در ناجا……………………………………………………………..168
جدول شماره 4-18): آماره هاي آزمون همبستگي کندال و اسپيرمن رابطه بين تبادل و دسترسي مناسب به منابع اطلاعاتي برو ن سازماني بر فرايند کشف جرم………………………………………………………………………………………….170
جدول شماره 4-19): آماره هاي آزمون همبستگي کندال و اسپيرمن رابطه بين تبادل و دسترسي مناسب به منابع اطلاعاتي فضاي مجازي بر فرايند کشف جرم…………………………………………………………………………………………..172
جدول شماره 4-20): تحليل واريانس مدل رگرسيون………………………………………………………………………………………174
جدول شماره 4-21): ظريب مدل رگرسيون……………………………………………………………………………………………………..176
جدول شماره 4-20): آماره هاي آزمون فريدمن……………………………………………………………………………………………….179
فهرست نمودار ها
نمودار شماره 4-1): فراواني درجه……………………………………………………………………………………………………………………..144
نمودار شماره 4-2): فراواني سطح تحصيلات…………………………………………………………………………………………………….145
نموار شماره 4-3): فراواني مدت زمان خدمت ………………………………………………………………………………………………….146
نمودار شماره 4-4): فراواني رده شغلي در سازمان…………………………………………………………………………………………….147
نمودار شماره 4-5): ميانگين تاثير بين تبادل و دسترسي مناسب به اطلاعات مردمي بر فرايند کشف جرم در ناجا………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………149
نمودار شماره 4-6): ميانگين تاثير بين تبادل و دسترسي مناسب به اطلاعات ادارات داخلي پليس کشف جرايم بر فرايند کشف جرم در ناجا……………………………………………………………………………………………………………………………….151
عنوان صفحه
نمودار شماره 4-7): ميانگين تاثير بين تبادل و دسترسي مناسب منابع اطلاعاتي ساير پليس هاي تخصصي بر فرايند کشف جرم در ناجا……………………………………………………………………………………………………………………………………153
نمودار شماره 4-8): ميانگين تاثير بين تبادل و دسترسي مناسب منابع اطلاعاتي برون سازماني بر فرايند کشف جرم در ناجا…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………155
نمودار شماره 4-9): ميانگين تاثير بين تبادل و دسترسي مناسب منابع اطلاعاتي فضاي مجازي بر فرايند کشف جرم در ناجا…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………157
نمودار شماره 4-10): ميانگين تاثير گويه اي کشف جرم بر فرايند کشف جرم……………………………………………….160
نمودار شماره 4-11): پراکنش بين مديريت تبادل اطلاعات و فرايند کشف جرم در ناجا……………………………….163
نمودار شماره 4-12): پراکنش بين تبادل و دسترسي مناسب به اطلاعات مردمي و فرايند کشف جرم در ناجا………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………165
نمودار شماره 4-13): پراکنش بين تبادل و دسترسي مناسب به اطلاعات ادارات پليس کشف جرايم و فرايند کشف جرم در ناجا………………………………………………………………………………………………………………………………………………167
نمودار شماره4-14): پراکنش بين تبادل و دسترسي مناسب به منابع اطلاعاتي پليس هاي تخصصي همرده پليس کشف جرايم و فرايند کشف جرم در ناجا………………………………………………………………………………………………..169
نمودار شماره 4-15): پراکنش بين تبادل و دسترسي مناسب به منابع اطلاعاتي برون سازماني و فرايند کشف جرم در ناجا…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………171
نمودار شماره 4-16): پراکنش بين تبادل و دسترسي مناسب به منابع اطلاعاتي فضاي مجازي و فرايند کشف جرم در ناجا…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………173
نمودار شماره 4-17): پراکنش بين مقادير برازش شده…………………………………………………………………………………….177

1-1) مقدمه:
تا فرا رسيدن دهه 1980 ميلادي مديران نياز چنداني به به دانستن چگونگي گرد آوري، فرآورش و پخش اطلاعات در سازمان خود نداشتند و دانش فني اين فرايند نيز بسيار ساده بود. ارزش اطلاعات به عنوان بخشي از سرمايه شرکت ناشناخته بود. ودر بيشتر سازمان ها بدان به چشم يک پديده جانبي و هزينه دار مي نگريستند.مديريت را هنري فردي بر پايه تماس هاي رودر رو دانسته و آنرا فرآيندي با ابعاد جهاني و نيازمند به هماهنگي هاي گسترده به حساب نمي آوردند. ولي امروزه کمتر مديري مي تواند خود را از چگونگي برخورد سازمان با عامل اطلاعات دورنگهدارد(لاودن، کنث سي و جي پي1،21:1388).
گسترش شبكه هاي ارتباطي و اهميّت اطلاعات در حيات اجتماعي، منشأ تحولات نويني در زندگي انسان گرديده است. پديده انفجار اطلاعات و ظهور انقلاب اطلاعاتي موجب شده عصر حاضر، عصر اطلاعات ناميده شود. يكي از اساسي ترين عوامل بروز و گسترش اين پديده، توسعة روز افزون فناوري اطلاعات است. فناوري اطلاعات امروزه تمامي حوزه هاي زندگي بشري را تحت تأثير قرار داده و گسترة اين تأثير و عمق آن در آينده نيز افزايش خواهد يافت (ويژه نامه همايش تخصصي فن آوري اطلاعات و ارتباطات نظم و امنيت اجتماعي, 3:1389).
گسترش فناوري هاي اطلاعاتي در طي سال هاي اخير باعث پيشرفت بسياري در زمينة توليد، پردازش، استفاده و اشاعه درك اطلاعات آن شده است. ايجاد پايگاه داده هاي قوي براي سازماندهي اطلاعات بايد به گونه اي صورت گيرد كه بهبود روند دستيابي به اطلاعات، افزايش سرعت بازيابي، و گسترش امكانات جستجو را در پي داشته باشد. علاوه بر اين، در حال حاضر اينترنت در سراسر جهان يك وسيلة تبادل اطلاعات به شمار مي رود كه همكاري ميان مردم و سازمان ها را امكان پذير ساخته است ( هاك و چن2، 1384:2).
با اين وجود، ميزان پايين امنيت و كنترل دستيابي به آن اغلب مانع از آن مي شود كه ادارات مجري قانون به استفاده از آن روي آورند ( کاتچالک3، 13:1388).
فناوري هاي جديد بطور قطع توانايي پليس را در جمع آوري، طبقه بندي، تجزيه تحليل و بهره برداري از اطلاعات، افزايش داده است. رشد روزافزون فناوري اطلاعات، امكان بهره برداري مؤثر از مجموعة عظيمي از اطلاعات ارزشمند و متنوع را در چارچوب سامانه هاي اطلاعاتي4(سيستم، بانك)، از طريق شبكه هاي رايانه اي و در محيط هاي مجازي5 فراهم آورده است. نيروي انتظامي جمهوري اسلامي ايران كه وظيفة برقراري نظم و امنيت عمومي و اعمال قانون را در كشور بر عهده دارد، از تعدادي پليس تخصصي براي پوشش حوزه هاي مختلف كشور از جمله پيشگيري انتظامي، اطلاعات و امنيت عمومي، آگاهي، راهنمائي رانندگي، مرزباني، مبارزه با مواد مخدر، وظيفه عمومي و نيز رده هاي سازماني پشتيباني و ستادي تشكيل شده است (ويژه نامه همايش تخصصي فن آوري اطلاعات و ارتباطات نظم و امنيت اجتماعي, 3:1389).
امروزه پليس تلاش دارد به موازات پيشرفت فناوري و پيچيدگي روابط اجتماعي از طريق تخصص گرايي، خود را مجهز و مسلح به آموزه هاي نو و تاكتيك هاي جديد در جرم يابي و كشف عمليات پنهان مجرمين حرفه اي بنمايد و در راه مقابله با مجرمين كه طرح و تدبير فناوري را با هم در اختيار گرفته اند موفق عمل نمايد و با كمترين هزينه مادي و انساني توليد امنيت را به جامعه اهدا و نظارت امنيت بخش خود را ارتقاء دهد (خلعتبري, 2:1385).
فناوري اطلاعات و ارتباطات شيوه انجام مأموريت ها و خدمات انتظامي سازمان پليس را متحول ساخته و باعث افزايش سرعت، دقّت، صحت و توانمندي ناجا در انجام مأموريت ها و خدمات انتظامي سازمان پليس گرديده است و نويد بخش تحقق پليس الكترونيك در ناجا مي باشد. همان گونه كه شاهد هستيم، تبادل و نحوه دسترسي مناسب به اطلاعات، تأثير قابل توجهي در خدمات ومأموريت هاي انتظامي ناجا داشته اند. تحول در حوزة راهنمايي و رانندگي، تحول در صدور گذرنامه، تحول در برخورد با جرايم مشهود، تحول در پليس آگاهي و تحول در نظام وظيفه عمومي تنها بخشي از تحولات سازمان پليس مي باشد كه به برخي از آنها به طور كلّي در اين تحقيق پرداخته خواهد شد (ويژه نامه همايش تخصصي فن آوري اطلاعات و ارتباطات نظم و امنيت اجتماعي, 3:1389).
بديهي است استفاده از سامانه هاي اطلاعاتي، بهره برداري علمي از بانک هاي اطلاعاتي و تبادل صحيح اطلاعات، يکي از اهداف عاليه ناجا و پليس هاي تخصصي بوده که خوشبختانه تا کنون تلاش هاي فراواني در همين راستا انجام شده است. به نحوي که امروزه رسيدن به اهداف مورد نظر از طريق استفاده بهينه از اطلاعات، سامانه هاي جامع، بهره وري از روش هاي علمي و فني در جهت رديابي و شناسايي متهمين و مجرمين مورد بهره وري مستمر قرار مي گيرد. از اين رو يكي از راه هاي بقاء و ادامه حيات در شرايط فعلي دسترسي مناسب به منابع اطلاعاتي و حركت به سوي مفهومي بنام مديريت تبادل اطلاعات مي باشد كه مي توان با آگاهي از چگونگي دسترسي به اطلاعات داخل و خارج سازمان و آگاهي از تاثيرات آن بر فرايند کشف جرائم، گامي مهم در موفقيت هاي پليس خصوصا کشف جرائم برداشت.
1-2 ) بيان مسئله:
از مهمترين شاخص هاي امنيت در کشورهاي جهان، ميزان کشف جرائم به وقوع پيوسته، توسط پليس و مراجع قانوني و مسئول در اين زمينه است. با وجود آنکه جرم در همه اجتماعات و انواع مختلف بروز مي کند ليکن به نظر مي رسد که مبارزه موثر با آن نيازمند بهره وري از تجهيزات و امکانات فني و تبادل سريع اطلاعات مابين رده هاي کنترلي{واپايشي} است. مبادله به موقع اطلاعات نقش بسيار موثري در خنثي سازي و کشف جرائم ايفا مي کند که با اجراي طرحهاي مناسب، مي توان شناسايي، کنترل و هدايت نابساماني ها و جرائم را در دست گرفته و نسبت به مهار آنها اقدام نمود (طالبيان, 3:1387).
با توجه به گسترش و پيچيدگي جوامع بشري و به تبع آن افزايش و تنوع روز افزون جرم وجنايت آماده سازي و بهره برداري از اطلاعات، مي تواند تصويري کلي از جرم و جنايات و رفتار هاي جنايي در پيش روي تصميم گيرندگان و روساي پليس ترسيم کند در واقع دسترسي مناسب، به اطلاعات مي تواند درکي از زمينه هاي گرايشات مجرمانه را در ذهن فرماندهان پليس ايجاد سازد، بدون اين برداشت از زمينه هاي جرم و رفتار جنايتکارانه، پليس نمي تواند به اطلاعات ادغام شده حياتي که پيش نياز برنامه ريزي و راهبرد درست است دسترسي پيدا کند. لذا در بحث کشف جرم با دو مقوله روبه رو هستيم. يک بخش مستقيما در ارتباط با مديريت توزيع و ارائه اطلاعات (مديريت تبادل اطلاعات) در امور کشف جرم است. وبخش ديگر مربوط به جوانب عملي کار کشف جرم (فرايند کشف جرم ) مي باشد (بياباني،21:1389).
الف-مديريت تبادل يا توزيع عبارت است از: شناسايي محل استقرار سامانه ها، اطلاعات و محل استفاده از آنها ونيز مکان توسعه آنها که در عملکرد کلي موثر است . براي مثال يک سازمان بين المللي ممکن است به منظور پيروي از مقررات ملي ايمني و پشتيباني يک بانک اطلاعاتي متمرکز در اداره اصلي مستقر کند در مقابل يک سازمان محلي ممکن است در هر اداره يک بانک اطلاعاتي قرار دهد بطوريکه کاربران بتوانند سريع به اطلاعات دسترسي يابند وآن را به هنگام سازند.
هدف مديريت تبادل اطلاعات عبارت است از قرار دادن منابع اطلاعاتي در جايي که بيشترين منافع را براي سازمان داشته باشد (حسن زاده،81:1381).
ب- فرايند کشف جرم فرايندي است که پس از طي مراحل 8 گانه: 1- تحقيقات اوليه 2-عکس برداري و ترسيم کروکي از صحنه جرم3-يادداشت ها و گزارش ها 4-جستجو و بازرسي 5-مدارک عيني 6-کسب اطلاعات 7-شناسايي و بازداشت مظنونين 8-آمادگي و ارائه پرونده ها در دادگاه منجر به تشخيص جرم و هويت مجرم مي گردد(ام.هس و بنت6، 1385: 7-11)
به دليل اهميّت تبادل اطلاعات، در کشورما نيز بسياري از نهادها وسازمانها به موازات يکديگر اقدام به ايجاد شبکه هاي درون سازماني نموده که اين امرباعث ورود کشور به مديريت جزيره اي تبادل اطلاعات گرديده است. در اين بين سازمان گسترده ناجا از اين مقوله مستثني نبوده و با توجه به وظيفه خطير پليس در امر برقراري امنيت جامعه که بدون احاطه اطلاعاتي غير ممکن به نظر ميرسد. اقدام به طراحي و اجراي شبکه اختصاصي اطلاعاتي ناجا تحت عنوان پروژه امام علي وطرح امين نمود، امّا به دليل شرايط خاص مأموريت هاي پليسي اين اقدام جزيره اي مشکلاتي را به دنبال داشته است و نه تنها پليس را از دسترسي به اطلاعات ساير بانک هاي اطلاعاتي سازمان هاي خارج از ناجا باز داشته است. بلکه به دليل تنوع ماموريت، گستردگي سازمان پليس و عدم توجه به مديريت صحيح تبادل اطلاعات برپايه امنيت فن آوري اطلاعات و ارتباطات، اقدام به ايجاد بانک هاي اطلاعاتي متعدد وموازي جهت بالا بردن ضريب امنيتي اطلاعات نموده که اين امر موجب دور شدن از اهدف مهم ديگر استفاده از اين مديريت که دسترسي مناسب به اطلاعات، بود منجر گرديده است. طراحي و اجراي پروژه امام علي (ع) و ايجاد 37 سامانه سيستم هاي جامع و 250 زير سامانه در حوزه هاي مأموريتي پليس هاي راهور، اطلاعات و امنيت عمومي، آگاهي، پيشگيري، مبارزه با مواد مخدر، اينترپل ومعاونت هاي عمليات، وظيفه عمومي وسامانه کارکنان و پشتيباني نظير سامانه هاي نيروي انساني، بازرسي، آموزش، آماد و پشتيباني، مهندسي، طرح وبرنامه و… اگر چه در حاضر قسمتي از اهداف نگهداري، پردازش وارائه اطلاعات را تامين مي نمايند. ولي بدليل اشکالاتي مانند نبود يک بانک اطلاعاتي متمرکز، استفاده از توپولوژي شبکه نامناسب و… در حال حاضر مديريت مناسبي از تبادل و استفاده ازاطلاعات بين رده هاي مختلف سازمان که داراي بانک اطلاعاتي مستقل دارند وجود ندارد. ودر اين ميان پليس هاي اجرايي نظير پليس آگاهي که در مراحل مختلف کشف جرائم نياز به سوابق متهمين در بانک هاي اطلاعاتي داخل و خارج سازمان دارند. با مشکلات عديده اي روبروهستند. به گونه اي که پس از اخذ بخشي از اطلاعات از بانک اطلاعاتي پليس آگاهي بخش ديگري رابايستي از طريق سنتي و مکاتبه اي از ساير رده هاي داخل و خارج سازمان دريافت دارند. که اين امر بدليل اتلاف وقت در استان پهناوري مانند کرمان با داشتن جغرافياي جرم گسترده و متنوع همچنين وجود مجرمين فعال و بالقوه متعدد، باعث پيشي گرفتن مجرمان از پليس و تاخير در کشف جرايم و ايجاد نارضايتي مردم از رده ها و به تبع آن از سازمان نيروي انتظامي مي شود.
بديهي است دسترسي مناسب به اطلاعات از طريق علمي و فن



قیمت: تومان


پاسخ دهید