دانشكدهي علوم انساني
گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسي

پايان‌نامه
براي دريافت درجهي کارشناسي ارشد (M.A)
رشتهي علمسنجي

عنوان
تحليل وضعيت بروندادهاي علمي جمهوري اسلامي ايران در اولويتهاي منتخب علم و فناوري

استاد راهنما
دکتر حمزهعلي نورمحمدي

استاد مشاور
دکتر عبدالرضا نوروزي چاکلي

دانشجو
پروين طاهري

بهمن 1392

اظهارنامهي دانشجوشماره:
تاريخ: اينجانب پروين طاهري دانشجوي کارشناسي ارشد رشتهي علمسنجي دانشکدهي علوم انساني دانشگاه شاهد، گواهي مي‌دهم که پايان‌نامهي تدوين شده حاضر با عنوان: تحليل وضعيت بروندادهاي علمي جمهوري اسلامي ايران در اولويتهاي منتخب علم و فناوري به راهنمايي استاد محترم جناب آقاي دکتر حمزهعلي نورمحمدي توسط شخص اينجانب انجام و صحت و اصالت مطالب تدوين شده در آن، مورد تأييد است و چنانچه هر زمان دانشگاه کسب اطلاع کند که گزارش پايان‌نامهي حاضر صحت واصالت لازم را نداشته است، حق دارد مدرک تحصيلي اينجانب را مسترد و ابطال نمايد؛ همچنين اعلام مي‌دارد در صورت بهرهگيري از منابع مختلف شامل: گزارش تحقيقاتي، رساله، پايان‌نامه، کتاب، مقالات تخصصي و ساير منابع اطلاعاتي، به منبع مورد استفاده و پديدآورنده آن به طور دقيق ارجاع داده شده و نيز مطالب مندرج در پايان‌نامهي حاضر تاکنون براي دريافت هيچ نوع مدرک يا امتيازي توسط اينجانب و يا ساير افراد به هيچ کجا ارائه نشده است. در تدوين متن پايان‌نامهي حاضر، چارچوب مصوب تدوين گزارش‌هاي پژوهشي تحصيلات تکميلي دانشگاه شاهد به طور کامل رعايت شده و نهايتاً اين که، کليه حقوق مادي ناشي از گزارش پايان‌نامهي حاضر، متعلق به دانشگاه شاهد مي‌باشد.
نام و نام‌خانوادگي دانشجو(دست‌نويس):
امضاي دانشجو
تاريخ:

صورتجلسهي دفاع از پايان‌نامهي تحصيلي کارشناسي ارشد
با تأييدات الهي و با استعانت از ولي‌عصر(عج) دفاع از پايان‌نامهي خانم پروين طاهري دانشجوي کارشناسي ارشد رشتهي علمسنجي به شمارهي دانشجويي907581400 تحت عنوان: تحليل وضعيت بروندادهاي علمي کشور جمهوري اسلامي ايران در اولويتهاي منتخب علم و فنآوري به ارزش 4 واحد، رأس ساعت 10:30 روز چهارشنبه مورخ 9/11/1392 در محل سالن دفاع دانشکدهي علوم انساني تشکيل گرديد. هيأت داوران که قبلاً پايان‌نامه را مطالعه نموده‌اند، پس از شنيدن گزارش دانشجو و دفاعيات و پرسش‌هاي لازم در زمينه علمي و تحقيقاتي ايشان، نتيجه را به شرح ذيل اعلام مي‌دارند:
پايان‌نامهي نامبرده بانمره:
به عدد و نمره به حروف و با امتياز مورد تأييد قرار گرفت.
امتيازات:
عالي: 19 تا 20- بسيار خوب: 18 تا 18.99خوب: 16 تا 17.99 – قابل قبول: 14- تا 15.99 – غير قابل قبول: نمره کم‌تر از 14
اعضاي هيأت داورانرتبهي علميتخصصامضاءاستاد راهنمادکتر حمزهعلي نورمحمدياستاد مشاوردکتر عبدالرضا نوروزي چاکلياساتيد يا محققان مدعوداوردکتر حسن کياني داوردکتر سعيد اسدي تقديم به

پيشگاه مقدس بقيةالّله الاعظم حضرت وليعصر عجل الّله تعالي فرجه الشريف
شهداي گمنام
و پدر و مادر عزيز و زحمتکشم
که دعاي خيرشان همواره بدرقه راهم بوده و هست.

سپاسگزاري

خداوند بزرگ را شاکرم که به من توفيق انجام اين پژوهش را داد. از جناب آقاي دکتر حمزهعلي نورمحمدي، استاد راهنماي گرانقدر و بزرگوارم که با نهايت صبر و شکيبايي و با راهنماييهاي ارزشمندشان، اين حقير را در تمامي مراحل انجام اين پاياننامه راهنمايي نموده و مورد لطف خويش قرار دادند، کمال تشکر و قدرداني را دارم. از استاد مشاور ارجمندم جناب آقاي دکتر عبدالرضا نوروزي چاکلي، بينهايت تشکر و سپاسگزاري مينمايم. از خانواده عزيزم هم براي همه دلگرميها و حمايتهايشان نهايت تشکر و قدرداني را دارم.

چکيده
هدف اصلي اين پژوهش ارزيابي کمّي و کيفي بروندادهاي علمي کشور جمهوري اسلامي ايران در اولويتهاي علم و فناوري منتخب از نقشه جامع علمي کشور شامل فناوريهاي نانو، زيست و انرژي هستهاي با استفاده از دادههاي بخشهاي نمايه استنادي گسترش يافته علوم و همايشهاي علوم پايگاه وب آو ساينس در طي سالهاي 2002 تا 2011 در مقايسه با کشورهاي رقيب در چشمانداز 1404 بوده است. همچنين بررسي کمّي و کيفي ميزان همکاريهاي بينالمللي ايران، دانشگاهها و نويسندگان برتر ايراني و وضعيت مجلات علمي بينالمللي که به چاپ توليدات علمي ايرانيان پرداختهاند، از ديگر اهداف اين پاياننامه ميباشد. اين پژوهش از نوع مطالعات علمسنجي است که با استفاده از روش تحليل استنادي انجام ميگيرد. از روش تطبيقي و همچنين نرمافزارهاي SPSSو Excel براي تجزيه تحليل اطلاعات استفاده شده است. بروندادهاي علمي ايران در حوزههاي اولويتدار مورد بررسي در طي ده سال مذکور رشد صعودي داشته است؛ به طوري که نرخ رشد متوسط توليدات علمي ايران در حوزههاي اولويتدار فناوري نانو 57 درصد، زيست فناوري 29 درصد و در انرژي هستهاي 42 درصد ميباشد. در رتبهبندي بر اساس تعداد توليدات علمي در زمينه فناوري نانو، کشور ايران در بين 136 کشور جهان، با تعداد 2325 توليدات علمي حدود 26/1 درصد از کل توليدات علمي جهان در اين زمينه را دارا ميباشد و رتبه نوزدهم را دارد. در زيست فناوري در بين 186 کشور جهان، در رتبه 25 و با تعداد توليدات 2162 در حدود 9/0 توليدات کل جهان را دارا است. در انرژي هستهاي هم از بين 137 کشور جهان، ايران با تعداد 933 توليدات و حدود 79/0 درصد از کل توليدات جهان، در رتبه 29 ميباشد. بيشترين همکاري علمي بينالمللي کشور ايران در هر سه اولويت علم و فناوري منتخب با کشور آمريکا ميباشد و ميانگين ضريب همکاري گروهي بين نويسندگان ايراني در حوزه زيست فناوري با 66/0 بيشتر از دو حوزه ديگر و در حوزه انرژي هستهاي با 64/0 بيشتر از حوزه فناوري نانو با 59/0 ميباشد. مطالعه ارتباط بين تعداد انتشارات و تعداد استنادات، تعداد انتشارات و شاخص اچ، تعداد نويسندگان و تعداد استنادات، و تعداد کشورهاي همکار در توليد بروندادهاي علمي و استنادات در کشورهاي رقيب مورد بررسي، وجود رابطه مستقيم و معناداري را نشان ميدهد. بين تعداد استنادات دريافتي در سه حوزه اولويتدار مورد بررسي هم تفاوت معناداري وجود دارد.
کليدواژه‌ها: ارزيابي بروندادهاي علمي، ايران، اولويتهاي علم و فناوري، نقشه جامع علمي کشور، همکاري علمي بينالمللي، شاخصهاي ارزيابي مجلات
فهرست مطالب
عنوانصفحه

چکيدهأ‌
فهرست جدول‌هاص‌
فهرست شکلهاك‌
فصل اول: کليات پژوهش1
1-1. مقدمه2
1-2. بيان مسأله4
1-3. اهداف پژوهش6
1-3-1. هدف کلي6
1-3-2. اهداف فرعي7
1-4. اهميت موضوع پژوهش10
1-4-1. اهميت و ضرورت نظري پژوهش:10
1-4-2. اهميت کاربردي پژوهش:11
1-5. سؤالات پژوهش11
1-5-1. سؤال اصلي پژوهش11
1-5-2. سؤالات فرعي پژوهش12
1-6. تعاريف متغيرهاي پژوهش15
1-6-1. تعاريف نظري اجزاي مسأله15
1-6-1-1. بروندادهاي علمي15
1-6-1-2. اولويتهاي علم و فناوري نقشه جامع علمي کشور جمهوري اسلامي ايران15
1-6-1-3. همکاري علمي16
1-6-2. تعاريف عملياتي اجزاي مسأله16
1-6-2-1. بروندادهاي علمي16
1-6-2-2. اولويتهاي علم و فناوري منتخب(فناوريهاي نانو، زيست و انرژي هستهاي)16
1-6-2-3. همکاري علمي17
1-7. جمعبندي17
فصل دوم18
مباني نظري و پيشينه پژوهش18
2-1. مقدمه19
2-2.علمسنجي و ارزيابي بروندادهاي علمي20
2-2-1. تعريف علمسنجي20
2-2-2. تاريخچه پيدايش علمسنجي22
2-2-3. تعريف کتابسنجي24
2-2-4. ارتباط علمسنجي با کتابسنجي25
2-2-5. استناد26
2-2-6. کاربرد تحليل استنادي27
2-3. شاخصهاي ارزيابي بروندادهاي علمي31
2-3-1. تاريخچه پيدايش شاخصهاي ارزيابي31
2-3-2. اهميت انجام مقايسه و نرمالسازي با رويکرد علم سنجي35
2-4. تحليل بروندادهاي علمي کشور جمهوري اسلامي ايران38
2-4-1. موانع توسعه علم و فناوري در کشور جمهوري اسلامي ايران40
2-5. اهميت ارزيابي پژوهشگران و مؤسسات پژوهشي41
2-5-1. شاخصهاي بهنجار شده موجود براي ارزيابي دانشمندان و مؤسسات پژوهشي43
2-5-1-1. شاخص اچ43
2-5-1-2. شاخص جي45
2-5-1-3. شاخص اچ جي46
2-5-1-4. شاخص پي46
2-6. اهميت مجلات46
2-6-1. شاخصهاي ارزيابي مجلات47
2-6-1-2. ايجاد طرح وزندهي کردن49
2-6-1-3. کاربرد عملي نفوذ مجلات نارين و ضريب تأثير گارفيلد در علمسنجي50
2-7. همکاريهاي علمي52
2-7-1. ضريب همکاري گروهي54
2-8.چشمانداز و نقشه جامع علمي کشور ايران54
2-8-1. چشمانداز جمهوري اسلامي ايران در افق 1404 هجري شمسي54
2-8-2. مفهوم شناسي نقشه جامع علمي کشور به عنوان چشمانداز علمي کشور56
2-8-3. دستهبندي حوزههاي اولويت دار57
2-8-4. نرخ توليد علم و کيفيت توليد علم در نقشه جامع علمي کشور58
2-8-5. چشمانداز کشور ترکيه59
2-9.اولويتهاي علم و فناوري منتخب از نقشه جامع علمي کشور60
2-9-1. اهميت فناوريهاي نوين در جهان60
2-9-1-1. فناوري نانو(تعريف، تاريخچه، اهميت)60
2-9-1-2. زيستفناوري(تعريف، تاريخچه، اهميت)63
2-9-1-3. انرژي هسته اي67
2-10.معرفي پايگاههاي استنادي مورد استفاده68
2-10-1. وب آو ساينس69
شکل 2-2. صفحه جستجوي پيشرفته پايگاه وب آو ساينس69
جدول2-1. انواع مدارک نمايه شده در پايگاه وب آو ساينس(برگرفته از صفحه جستجوي پايگاه وب آو ساينس)70
جدول 2-2 . انواع مختلف قالب مدارک نمايه شده در پايگاه وب آو ساينس71
2-10-2. پايگاه اطلاعاتي جي سي آر72
شکل 2-3 . صفحه اصلي پايگاه استنادي نشريات72
2-10-3. پايگاه اي اس آي73
شکل 2- 4. صفحه اصلي پايگاه اطلاعاتي ESI73
2-11. جمع بندي مباني نظري74
2-12. پيشينه پژوهش75
2-12-1. پيشينه در داخل ايران75
2-12-1-1. ارزيابي بروندادهاي علمي در اولويتهاي علم و فناوري سطح الف منتخب از نقشه جامع علمي کشور75
2-12-1-2. ارزيابي بروندادهاي علمي در حوزههاي مختلف علم و فناوري78
2-12-1-3. بررسي جايگاه ايران در علوم جهاني87
2-12-1-4. ارزيابي بروندادهاي علمي دانشگاهها و مؤسسات93
2-12-2. پيشينه در خارج از ايران96
2-12-2-1. ارزيابي بروندادهاي علمي در اولويتهاي علم و فناوري سطح الف نقشه جامع علمي کشور جمهوري اسلامي ايران96
2-12-2-2. ارزيابي بروندادهاي علمي در حوزههاي مختلف علم و فناوري108
2-13. جمعبندي از مرور پيشينهها117
فصل سوم120
3-1. مقدمه121
3-2. روش پژوهش121
3-3. جامعه آماري پژوهش122
3-4. روش نمونهگيري و حجم نمونه123
3-5. ابزار گردآوري دادهها123
3-6. روش جمعآوري دادهها124
3-7. روش تجزيه تحليل دادهها127
3-8. جمعبندي128
فصل چهارم129
4-1. مقدمه130
4-2. پاسخ به سؤالات پژوهش131
4-2-1. تعداد و سهم کل بروندادهاي علمي کشورهاي جهان در حوزههاي اولويتدار مورد بررسي در دوره زماني2002-2011 به تفکيک قارههاي جهان131
4-2-2. برترين کشورها از نظر کمّيت توليدات علمي در حوزههاي اولويتدار علم و فناوري منتخب134
4-2-3. بروندادهاي علمي کشورهاي مورد بررسي در هر يک از حوزههاي اولويتدار علم و فناوري زيست، نانو و انرژي هستهاي138
4-2-3-1. تعداد کل بروندادهاي علمي، سهم جهاني از بروندادهاي علمي و رتبه جهاني و منطقهاي کشورهاي مورد بررسي در حوزههاي اولويتدار منتخب139
4-2-3-2. رتبه منطقهاي بروندادهاي علمي ايران و ساير کشورهاي رقيب مورد بررسي در حوزههاي اولويتدار مورد بررسي به طور کلي و بدون اعمال محدوديت زماني براي شناسايي جايگاه واقعي کشور ايران در حوزههاي مذکور143
4-2-4. ميزان رشد بروندادهاي علمي جهاني در سالهاي مختلف مورد بررسي در اولويتهاي علم و فناوري نانو، زيست و انرژي هستهاي144
4-2-4-1. تعداد و ميزان رشد بروندادهاي علمي کشور جمهوري اسلامي ايران در اولويتهاي علم و فناوري زيست، نانو و انرژي هستهاي147
4-2-5. ميزان کيفيت بروندادهاي علمي 23 کشور مورد بررسي در هر يک از اولويتهاي علم و فناوري زيست، نانو و انرژي هستهاي148
4-2-6. تعداد نويسندگان، دانشگاهها، کشورهاي همکار و تعداد نشريات در کشورهاي مورد بررسي براي ارائه فرمولي براي پيشبيني آينده155
4-2-6-1. آزمون رگرسيون158
4-2-6-1-1. بررسي عوامل مؤثر بر رشد استنادات در حوزه اولويتدار انرژي هستهاي158
4-2-6-1-2. بررسي عوامل مؤثر بر رشد استنادات در رشته فناوري نانو160
4-2-6-1-3. بررسي عوامل مؤثر بر رشد استنادات در حوزه اولويتدار زيست فناوري161
4-2-7. دستهبنديهاي موضوعي مرتبط با اولويتهاي علم و فناوري در بروندادهاي علمي کشور ايران163
4-2-8. وضعيت شاخصهاي کيفي علمسنجي مانند شاخص اچ، جي، اچجي، پي در اولويتهاي علم و فناوري زيست، نانو و انرژي هستهاي بروندادهاي علمي کشور ايران166
4-2-9. ميزان همکاريهاي علمي بين المللي ايران در اولويتهاي علم و فناوري زيست، نانو و انرژي هستهاي با ساير کشورهاي جهان167
2-4-9-1. کشورهاي برتر از نظر تعداد همکاريهاي علمي بينالمللي با کشور ايران و همچنين شاخصهاي ارزيابي کيفيت مانند تعداد استنادات، ميانگين استنادات به ازاي انتشارات و شاخص اچ در اولويتهاي علم و فناوري زيست، نانو و انرژي هستهاي168
2-4-9-1-1. کشورهاي برتر همکاري کننده با ايران در حوزه زيست فناوري168
2-4-9-1-2. کشورهاي برتر همکاري کننده با ايران در حوزه فناوري نانو169
2-4-9-1-3. کشورهاي برتر همکاري کننده با ايران در حوزه انرژي هستهاي170
4-2-9-2. مقايسه بروندادهاي علمي با همکاريهاي علمي بينالمللي و ملّي بر اساس شاخصهاي کمّي و کيفي در هر يک از اولويتهاي علم و فناوري زيست، نانو و انرژي هستهاي171
4-2-10. شبکه همنويسندگي براي بروندادهاي علمي کشور ايران با همکاريهاي علمي بينالمللي در هر يک از حوزههاي اولويتدار مورد بررسي در طي سالهاي 2002 تا 2011172
4-2-10-1. شبکه همنويسندگي بروندادهاي علمي ايران در حوزه زيست فناوري173
4-2-10-2. شبکه همنويسندگي بروندادهاي علمي ايران در حوزه فناوري نانو174
4-2-10-3. شبکه همنويسندگي بروندادهاي علمي ايران در حوزه انرژي هستهاي175
4-2-11. ضريب همکاري گروهي نويسندگان ايراني در طي سالهاي 2002 تا 2011176
4-2-12. وضعيت نويسندگان برتر ايراني در اولويتهاي علم و فناوري زيست، نانو و انرژي هستهاي بر اساس شاخصهاي ارزيابي کمّي و کيفي177
جدول 4-23. وضعيت کمّي و کيفي نويسندگان ايراني در حوزه اولويتدار زيست فناوري در سالهاي 2002 تا 2011177
4-2-13. برترين دانشگاهها و مؤسسات ايراني در حوزههاي اولويتدار زيست، نانو و انرژي هستهاي در دوره زماني 2002 تا 2011180
4-2-13-1. دانشگاهها و مؤسسات برتر ايراني از لحاظ دارا بودن بيشترين تعداد بروندادهاي علمي در حوزههاي اولويتدار علم و فناوري و بررسي کيفيت آنها بر اساس شاخصهاي بروندادي180
4-2-14. مجلات معتبر بينالمللي که بيشترين توليدات علمي نويسندگان ايراني در زمينههاي موضوعي مذکور در آنها چاپ شده است، کدامند؟186
4-2-15. مجلاتي که توليدات علمي ايرانيان در آنها به چاپ رسيده اند در مقايسه با مجلات بين المللي ، در حوزههاي موضوعي مورد بررسي به صورت تفکيک سالهاي مورد بررسي از نظر شاخصهاي مختلف ارزيابي کيفيت در چه وضعيتي قرار دارند؟192
4-2-16. بررسي ارتباط بين تعداد انتشارات(کمّيت) و استنادات(کيفيت)198
4-2-16-1. ارتباط بين ميزان انتشارات(کمّيت) و استنادات(کيفيت) در حوزه اولويتدار انرژي هستهاي198
4-2-16-2. ارتباط بين ميزان انتشارات(کمّيت) و استنادات(کيفيت) در حوزه اولويتدار فناوري نانو198
4-2-16-3. ارتباط بين ميزان انتشارات(کمّيت) و استنادات(کيفيت) در حوزه اولويتدار زيست فناوري199
4-2-17. بررسي ارتباط بين تعداد انتشارات و شاخص اچ بروندادهاي علمي 23 کشور رقيب مورد بررسي در حوزههاي اولويتدار علم و فناوري انرژي هستهاي، فناوري نانو و زيست فناوري199
4-2-17-1. ارتباط بين تعداد انتشارات و شاخص اچ در حوزه اولويتدار انرژي هستهاي199
جدول4-38. ضريب همبستگي اسپيرمن بين تعداد انتشارات و شاخص اچ در حوزه اولويتدار انرژي هستهاي199
4-2-17-2. ارتباط بين تعداد انتشارات و شاخص اچ در حوزه اولويتدار فناوري نانو200
4-2-17-3. ارتباط بين تعداد انتشارات و شاخص اچ در حوزه اولويتدار زيست فناوري200
4-2-18. بررسي ارتباط بين تعداد استنادات به ازاي انتشارات و شاخص اچ بروندادهاي علمي 23 کشور رقيب مورد بررسي در حوزههاي اولويتدار علم و فناوري انرژي هستهاي ، نانو و زيست200
4-2-18-1. رابطه بين تعداد استنادات به ازاي تعداد انتشارات و شاخص اچ در حوزه اولويتدار انرژي هستهاي201
4-2-18-2. رابطه بين تعداد استنادات به ازاي تعداد انتشارات و شاخص اچ در حوزه اولويتدار فناوري نانو201
4-2-18-3. رابطه بين تعداد استنادات به ازاي تعداد انتشارات و شاخص اچ در حوزه اولويتدار زيست فناوري202
4-2-19. بررسي ارتباط بين تعداد نويسندگان و تعداد استنادات دريافتي بروندادهاي علمي 23 کشور رقيب مورد بررسي در حوزههاي اولويتدار علم و فناوري انرژي هستهاي، فناوري نانو و زيست فناوري202
4-2-19-1. ارتباط بين تعداد نويسندگان و تعداد استنادات دريافتي در حوزه اولويتدار انرژي هستهاي202
4-2-19-2. ارتباط بين تعداد نويسندگان و تعداد استنادات دريافتي در حوزه اولويتدار فناوري نانو203
4-2-19-3. ارتباط بين تعداد نويسندگان و تعداد استنادات دريافتي در حوزه اولويتدار زيست فناوري203
4-2-20. بررسي ارتباط بين تعداد کشورهاي همکاري کننده در توليد بروندادهاي علمي و استنادات دريافتي بروندادهاي علمي 23 کشور رقيب مورد بررسي در حوزههاي اولويتدار انرژي هستهاي ، نانو و زيست فناوري203
4-2-20-1. ارتباط بين تعداد کشورهاي همکاري کننده در توليد بروندادهاي علمي و استنادات دريافتي در حوزه اولويتدار انرژي هستهاي204
4-2-20-2. ارتباط بين تعداد کشورهاي همکاري کننده در توليدات علمي و استنادات دريافتي در زمينه فناوري نانو204
4-2-20-3. ارتباط بين تعداد کشورهاي همکاري کننده در توليدات علمي و استنادات دريافتي در حوزه اولويتدار زيست فناوري205
4-2-21. آزمونهاي آماري مربوط به بررسي وجود و يا عدم وجود تفاوت معنادار آماري در شاخصهاي ارزيابي بروندادهاي علمي 23 کشور رقيب مورد بررسي205
4-2-21-1. بررسي وجود يا عدم وجود تفاوت معنادار آماري بين شاخص اچ بروندادهاي علمي 23 کشور رقيب مورد بررسي در سه حوزه اولويتدار علم و فناوري منتخب205
4-2-21-2. بررسي وجود يا عدم وجود تفاوت معنادار آماري بين شاخص تعداد استنادات به ازاي انتشارات 23 کشور رقيب مورد بررسي206
4-2-22. آزمونهاي بررسي تفاوت براي بروندادهاي علمي کشور ايران207
4-2-22-1. بررسي وجود يا عدم وجود تفاوت معنادار ميان ميزان رشد بروندادهاي علمي کشور ايران در هر يک از اولويتهاي علم و فناوري نانو، زيست و انرژي هستهاي207
4-2-22-2. بررسي وجود يا عدم وجود تفاوت معنادار آماري تفاوت بين ميزان استناد به بروندادهاي علمي ايران در اولويتهاي علم و فناوري207
4-2-22-3. بررسي وجود يا عدم وجود تفاوت معنادار آماري بين نسبت بين استنادات و انتشارات نويسندگان برتر ايراني در اولويتهاي علم و فناوري مورد بررسي208
4-2-22-4. بررسي وجود يا عدم وجود تفاوت معنادار بين بروندادهاي علمي اولويتهاي علم و فناوري و ميزان استنادات دريافتي نويسندگان برتر ايراني208
4-2-22-5.بررسي وجود يا عدم وجود تفاوت معنادار آماري بين شاخص اچ بروندادهاي علمي نويسندگان برتر ايراني در اولويتهاي علم و فناوري مورد بررسي 209
فصل پنجم210
5-1. مقدمه211
5-2. نتيجهگيري از يافتههاي پژوهش211
5-2-1. کمّيت و سهم بروندادهاي علمي جهان به تفکيک قارههاي مختلف در حوزههاي اولويتدار علم و فناوري چگونه ميباشد؟212
5-2-2. برترين کشورهاي جهان از نظر تعداد بروندادهاي علمي و بررسي زبان و قالب بروندادهاي علمي جهاني و ايراني کدامند؟212
5-2-3. رتبه جهاني و منطقهاي ايران و کشورهاي رقيب در چشمانداز 1404، بر اساس کمّيت و سهم جهاني بروندادهاي علمي آنها، در طي ده سال مذکور به چه نحوي ميباشد؟213
5-2-4. ضريب رشد توليدات علمي کشورهاي مورد بررسي در هر يک از سه اولويت منتخب در طي سالهاي مذکور چقدر است؟213
5-2-5. وضعيت کيفي بروندادهاي علمي کشور جمهوري اسلامي ايران و کشورهاي رقيب در چشمانداز 1404، به چه نحو ميباشد؟214
5-2-6. وضوعاتي که بيشترين تعداد بروندادهاي علمي را در هر يک از حوزههاي اولويتدار مورد بررسي دارا ميباشند کدامند؟215
5-2-7. کمّيت و کيفيت توليدات علمي کشور ايران با همکاريهاي علمي بين المللي و ملّي در اولويتهاي منتخب علم و فناوري به چه نحوي ميباشد؟215
5-2-8. ميانگين ضريب همکاري گروهي نويسندگان ايراني در هر يک از سه حوزه اولويتدار مورد بررسي در دوره زماني 2002 تا 2011 به چه ميزاني ميباشد؟217
5-2-9. برترين نويسندگان ايراني از نظر تعداد بروندادهاي علمي و بررسي وابستگي سازماني و کيفيت بروندادهاي علمي آنها کدامند؟217
5-2-10. مجلات بينالمللي که بيشترين توليدات علمي محققان ايراني در آنها به چاپ رسيده است کدامند و کيفيت و نفوذ آنها به چه نحوي ميباشد؟218
5-2-11. آيا بين شاخصهاي مختلف بروندادي در 23 کشور رقيب مورد بررسي رابطه معناداري وجود دارد؟218
5-4. پيشنهادهاي حاصل از پژوهش219
5-4-1. پيشنهادهاي اجرايي219
5-4-2 پيشنهادهايي براي پژوهشهاي آينده220
فهرست منابع221
پيوست الف230
چکيده انگليسي232

فهرست جدول‌ها
عنوان صفحه
جدول2-1. انواع مدارک نمايه شده در پايگاه وب آو ساينس70
جدول 2-2 . انواع مختلف قالب مدارک نمايه شده در پايگاه وب آو ساينس71
جدول 3-1. ليست کشورهاي منطقه چشم انداز 1404123
جدول 4-1. تعداد بروندادهاي علمي در حوزه هاي اولويتدار علم و فناوري به تفکيک قارهها در سالهاي 2002-2011132
جدول 4-2. درصد بروندادهاي علمي 23 کشور مورد بررسي در حوزه هاي اولويت دار138
جدول 4-3. تعداد، درصد برونداهاي علمي، رتبه جهاني و رتبه در بين کشورهاي رقيب در اولويتهاي علم و فناوري مذکور در کشورهاي مورد بررسي در سالهاي 2002-2011140
جدول 4-4. انواع مختلف قالب مدارک علمي جهاني در اولويتهاي علم و فناوري زيست فناوري، نانو و انرژي هستهاي در دوره زماني 2002-2011136
جدول 4-5. انواع مختلف قالب بروندادهاي علمي ايراني در اولويتهاي علم و فناوري زيست، نانو و انرژي هستهاي در دوره زماني 2002-2011137
جدول 4-6 . تعداد، سهم و ضريب رشد بروندادهاي علمي جهاني در حوزههاي اولويتدار مورد بررسي در سالهاي 2002-2011144
جدول 4-7. ضريب رشد بروندادهاي علمي کشورهاي مورد بررسي در اولويتهاي علم و فناوري منتخب در طول سالهاي 2002 تا 2011146
جدول 4-8. تعداد و ميزان رشد بروندادهاي علمي کشور جمهوري اسلامي ايران در حوزههاي اولويتدار علم و فناوري زيست، نانو و انرژي هستهاي در دوره زماني 2002 تا 2011147
جدول4-9. کيفيت بروندادهاي علمي کشورهاي مورد بررسي در حوزههاي اولويتدار علم و فناوري بر اساس شاخصهاي تعداد استناد، تعداد استنادات به ازاي تعداد انتشارات و شاخص اچ149
جدول4-10. وضعيت کشورهاي رقيب در شاخصهاي بروندادي پايگاه اي اس آي و رتبه آنها بر اساس نسبت بين استنادات و انتشارات در حوزههاي اولويتدار مورد بررسي153
جدول4-11. تعداد نويسندگان، نويسندگان به ازاي انتشارات، کشورهاي همکار و نشريات 23 کشور رقيب در حوزههاي اولويتدار مورد بررسي در سالهاي 2002 تا 2011156
جدول4- 12. آزمون رگرسيون بين متغيرهاي مؤثر بر رشد استنادات در حوزه اولويتدار انرژي هستهاي159
جدول4-13. آزمون رگرسيون بين متغيرهاي مؤثر بر رشد استنادات در حوزه اولويتدار فناوري نانو160
جدول4- 14. آزمون رگرسيون بين متغيرهاي مؤثر بر رشد استنادات در حوزه اولويتدار زيست فناوري162
جدول 4-15. دستهبنديهاي موضوعي مرتبط با حوزه زيست فناوري در بروندادهاي علمي ايران در طول سالهاي 2002 تا 2011163
جدول 4-16. دستهبنديهاي موضوعي مرتبط با حوزه فناوري نانو در بروندادهاي علمي ايران در طول سالهاي 2002 تا 2011164
جدول 4-17. دستهبنديهاي موضوعي مرتبط با حوزه انرژي هستهاي در بروندادهاي علمي ايران در طول سالهاي 2002 تا 2011165
جدول 4-18. کمّيت و کيفيت کشورهاي برتر همکاري کننده در توليد بروندادهاي علمي حوزه زيست فناوري از سال 2002 تا 2011168
جدول 4-19. کمّيت و کيفيت کشورهاي برتر همکاري کننده در توليد بروندادهاي علمي حوزه فناوري نانو از سال 2002 تا 2011169
جدول 4-20. کمّيت و کيفيت کشورهاي برتر همکاري کننده در توليد بروندادهاي علمي حوزه انرژي هستهاي از سال 2002 تا 2011170
جدول 4-21. کمّيت و کيفيت بروندادهاي علمي کشور ايران با همکاريهاي علمي بينالمللي و ملّي در اولويتهاي علم و فناوري مورد بررسي در سالهاي 2002 تا 2011171
جدول 4-22. ضريب همکاري علمي نويسندگان بروندادهاي علمي ايران در اولويتهاي علم و فناوري زيست، نانو و انرژي هستهاي در طول سالهاي 2002 تا 2011 و ميانگين آن176
جدول 4-23. وضعيت کمّي و کيفي نويسندگان ايراني در حوزه اولويتدار زيست فناوري در سالهاي 2002 تا 2011177
جدول 4-24. وضعيت کمّي و کيفي نويسندگان ايراني برتر در حوزه اولويتدار فناوري نانو در سالهاي 2002 تا 2011178
جدول 4-25. وضعيت کمّي و کيفي نويسندگان ايراني برتر در حوزه اولويتدار انرژي هستهاي در سالهاي 2002 تا 2011179
جدول 4-26. دانشگاهها و مؤسسات ايراني برتر در حوزه زيست فناوري بر اساس ميزان بروندادهاي علمي و شاخصهاي مختلف ارزيابي کيفي در سالهاي 2002 تا 2011181
جدول 4-27. دانشگاهها و مؤسسات ايراني برتر در حوزه فناوري نانو بر اساس تعداد بروندادهاي علمي و شاخصهاي مختلف ارزيابي کيفي در سالهاي 2002 تا 2011183
جدول 4-28. دانشگاهها و مؤسسات ايراني برتر در حوزه انرژي هستهاي بر اساس ميزان بروندادهاي علمي و شاخصهاي مختلف ارزيابي کيفي در سالهاي 2002 تا 2011184
جدول 4-29. مجلات برتر در حوزه انرژي هستهاي از لحاظ شاخصهاي کمّي و کيفي187
جدول 4-30. مجلات برتر در حوزه فناوري نانو از لحاظ شاخصهاي کمّي و کيفي189
جدول 4-31. مجلات برتر در حوزه زيست فناوري از لحاظ شاخصهاي کمّي و کيفي190
جدول 4-32.شاخصهاي کمّي و کيفي مجلات ايراني در مقايسه با مجلات جهاني در حوزه اولويتدار انرژي هستهاي در سالهاي 2002 تا 2011192
جدول 4-33. شاخصهاي کمّي و کيفي مجلات ايراني در مقايسه با مجلات جهاني در حوزه اولويتدار زيستفناوري در سالهاي 2002 تا 2011194
جدول 4-34. شاخصهاي کمّي و کيفي مجلات ايراني در مقايسه با مجلات جهاني در حوزه اولويتدار فناوري نانو در سالهاي 2002 تا 2011196
جدول4-35 ضريب همبستگي اسپيرمن بين ميزان انتشارات(کمّيت) و استنادات(کيفيت)198
4-2-12-2. ارتباط بين ميزان انتشارات(کمّيت) و استنادات(کيفيت) در حوزه اولويتدار فناوري نانو198
جدول4-36 ضريب همبستگي اسپيرمن بين ميزان انتشارات(کمّيت) و استنادات(کيفيت) در حوزه اولويتدار انرژي هستهاي198
جدول4- 37. ضريب همبستگي اسپيرمن بين ميزان انتشارات(کمّيت) و استنادات(کيفيت) در حوزه اولويتدار فناوري نانو199
جدول4-38. ضريب همبستگي اسپيرمن بين تعداد انتشارات و شاخص اچ در حوزه اولويتدار انرژي هستهاي199
جدول4- 39. ضريب همبستگي اسپيرمن بين تعداد انتشارات و شاخص اچ در حوزه اولويتدار فناوري نانو200
جدول4-40. ضريب همبستگي اسپيرمن بين تعداد انتشارات و شاخص اچ در حوزه اولويتدار فناوري زيست200
جدول4- 41. ضريب همبستگي اسپيرمن بين تعداد استنادات به ازاي تعداد انتشارات و شاخص اچ در حوزه اولويتدار انرژي هستهاي201
جدول4- 42. ضريب همبستگي اسپيرمن بين تعداد استنادات به ازاي تعداد انتشارات و شاخص اچ در حوزه اولويتدار فناوري نانو201
جدول4- 43. رابطه بين تعداد استنادات به ازاي تعداد انتشارات و شاخص اچ در حوزه اولويتدار زيست فناوري202
جدول4-44. ضريب همبستگي اسپيرمن بين تعداد نويسندگان و تعداد استنادات دريافتي در زمينه انرژي هستهاي202
جدول4-45. ضريب همبستگي اسپيرمن بين تعداد نويسندگان و تعداد استنادات دريافتي در حوزه اولويتدار فناوري نانو203
جدول4- 46. ضريب همبستگي اسپيرمن بين تعداد نويسندگان و تعداد استنادات دريافتي در زمينه زيست فناوري203
جدول4- 47. ضريب همبستگي اسپيرمن بين تعداد کشورهاي همکاري کننده در توليدات علمي و استنادات دريافتي در حوزه اولويتدار انرژي هستهاي204
جدول4- 48. ضريب همبستگي اسپيرمن بين تعداد کشورهاي همکاري کننده در توليدات علمي و استنادات دريافتي در حوزه اولويتدار فناوري نانو204
جدول4-49. ضريب همبستگي اسپيرمن بين تعداد کشورهاي همکاري کننده در توليدات علمي و استنادات دريافتي در حوزه اولويتدار زيست فناوري205
جدول 4-50. برونداد آزمون تجزيه واريانس براي تفاوت بين شاخص اچ بروندادهاي علمي حوزههاي اولويتفناوري………………………………………………………………………………………………… 205
جدول 4-51. آزمون تجزيه واريانس بين بروندادهاي علمي حوزه اولويتدار مورد بررسي و شاخص تعداد استنادات به ازاي انتشارات206
جدول 4-52. آزمون تجزيه واريانس بين بروندادهاي علمي حوزه اولويتدار مورد بررسي و ميزان رشد بروندادهاي علمي ايراني207
جدول 4-53. آزمون تجزيه واريانس بين حوزه اولويتدار مورد بررسي و ميزان استناد به بروندادهاي علمي ايران207
جدول 4-54.آزمون تجزيه واريانس بين بروندادهاي علمي حوزه اولويتدار مورد بررسي و نسبت بين استنادات و انتشارات نويسندگان برتر ايراني208
جدول 4-55. آزمون تجزيه واريانس بين بروندادهاي علمي حوزه اولويتدار مورد بررسي و ميزان استنادات نويسندگان برتر ايراني209
جدول 4-56. آزمون تجزيه واريانس بين بروندادهاي علمي نويسندگان برتر ايراني حوزه اولويتدار مورد بررسي و شاخص اچ209
جدول الف-1. گوناگوني نام سازمانهاي مورد بررسي در حوزه اولويتدار زيست فناوري…….230
جدول الف-2. گوناگوني نام سازمانهاي مورد بررسي در حوزه اولويتدار فناوري نانو230
جدول الف-3. گوناگوني نام سازمانهاي مورد بررسي در حوزه اولويتدار انرژي هستهاي231
فهرست نمودارها
عنوان صفحه
نمودار 4-1. تعداد بروندادهاي علمي جهاني فناوريهاي نانو، زيست و انرژي هستهاي در سالهاي 2002 -2011 به تفکيک قارهها133
نمودار 4-2. درصد بروندادهاي علمي کشورهاي مورد بررسي در فناوريهاي نانو، زيست و انرژي هستهاي در سالهاي 2002 -2011138
نمودار 4-3. روند رشد تعداد بروندادهاي علمي جهاني در حوزههاي اولويتدار علم و فناوري منتخب در سالهاي 2002 تا 2011145
نمودار 4-3. روند رشد تعداد بروندادهاي علمي جهاني در حوزههاي اولويتدار علم و فناوري منتخب در سالهاي 2002 تا 2011145
نمودار4-5..شاخص اچ بروندادهاي علمي کشورهاي منتخب در اولويتهاي علم و فناوري مورد بررسي در طي سالهاي 2002 تا 2011151
نمودار4-6. شاخص نسبت بين تعداد استنادات و انتشارات بروندادهاي علمي کشورهاي منتخب در حوزههاي اولويتدار مورد بررسي در طي سالهاي 2002 تا 2011152
نمودار 4-7،وضعيت بروندادهاي علمي کشور ايران در اولويتهاي علم و فناوري بر اساس شاخصهاي سنجش کيفيت در دوره زماني 2002 تا 2011167
نمودار 4-8. وضعيت بروندادهاي علمي ايران با همکاريهاي علمي بينالمللي و ملّي در اولويتهاي علم و فناوري بر اساس شاخصهاي کيفي تعداد استنادات به ازاي انتشارات و اچ در دوره زماني 2002 تا 2011172
نمودار4-9. وضعيت بروندادهاي علمي دانشگاهها و مؤسسات برتر ايراني در حوزه زيست فناوري در سالهاي 2002 تا 2011 بر اساس شاخصهاي کيفي182
نمودار4-10. وضعيت بروندادهاي علمي دانشگاهها و مؤسسات برتر ايراني در حوزه فناوري نانو در سالهاي 2002 تا 2011 بر اساس شاخصهاي کيفي منتخب184
نمودار4-11. مقايسه دانشگاهها و مؤسسات ايراني برتر در حوزه انرژي هستهاي بر اساس شاخصهاي کيفي در طي سالهاي 2002 تا 2011186
نمودار 4-12. وضعيت مجلات حوزه انرژي هستهاي ايران در مقايسه با جهان از نظر شاخصهاي کيفي193
نمودار 4-13. وضعيت مجلات چاپ کننده بروندادهاي ايراني در مقايسه با جهان در حوزه زيست فناوري از نظر شاخصهاي مختلف کيفي195
نمودار 4-14. وضعيت کيفي مجلات جهاني حوزه فناوري نانو و مجلاتي که توليدات علمي ايرانيان در آنها به چاپ رسيده است197

فهرست شکلها
عنوانصفحه
شکل 2-1. مثلث آري ريپ37
شکل 2-2. صفحه جستجوي پيشرفته پايگاه وب آو ساينس69
شکل 2-3 . صفحه اصلي پايگاه استنادي نشريات72
شکل 2- 4. صفحه اصلي پايگاه اطلاعاتي ESI73
شکل 3-1. شيوه جستجوي بروندادهاي علمي کشورهاي مختلف در پايگاه وب آو ساينس125
شکل 3-2. صفحه جستجوي مجلات در پايگاه گزارش استنادي مجلات بر اساس دستهبندي موضوعي پايگاه126
شکل 3-3. صفحه جستجوي کشورها در پايگاه اطلاعاتي ESI127
شکل 4-1. شبکه همنويسندگي بروندادهاي علمي کشور ايران با همکاريهاي علمي بينالمللي در حوزه زيست فناوري در سالهاي 2002 تا 2011173
شکل 4-2 شبکه همنويسندگي بروندادهاي علمي کشور ايران با همکاريهاي علمي بينالمللي در حوزه فناوري نانو در سالهاي 2002 تا 2011174
شکل 4-3. شبکه همنويسندگي بروندادهاي علمي کشور ايران با همکاريهاي علمي بينالمللي در حوزه انرژي هستهاي در سالهاي 2002 تا 2011175

فصل اول: کليات پژوهش

> مقدمه
> بيان مسئله
> اهداف پژوهش
o هدف کلي
o اهداف فرعي
> اهميت موضوع پژوهش و انگيزش انتخاب آن
o اهميت نظري پژوهش
o اهميت کاربردي پژوهش
> سؤالات پژوهش
o سؤال اصلي
o سؤالات فرعي
> تعاريف متغيرها و واژه هاي کليدي
o تعاريف نظري متغيرها
o تعاريف عملياتي متغيرها
> جمعبندي

1-1. مقدمه
علم و فناوري زيربناي توسعه پايدار هر کشور محسوب ميشود؛ از اين رو ارزيابي آن در سطح بينالمللي به عنوان فرايندي رو به رشد در سالهاي اخير، مورد توجه قرار گرفته است و هماکنون در بيشتر کشورهاي صنعتي به طور منظم و توسط مؤسساتي در بخش عمومي يا خصوص انجام ميشود؛ زيرا بدين طريق ميتوان نظام علم و فناوري هر کشور را توصيف و ساختار آن را شناسايي و نقاط ضعف و قوت آن را مشخص کرد تا بتوان با تعيين راهبردها و برنامهريزيهاي دقيق و منظم و اجراي عملي آنها به توسعه پايدار دست يافت(خالقي، 1386).
سياستها، برنامهها و فعاليتهاي علوم و تکنولوژي در کشورهاي مختلف مبين اين حقيقت است که دستيابي به اهداف عالي توسعه علم وتکنولوژي، بدون سياستها و برنامههاي روشن و مشخص و ساختاري مناسب ممکن نبوده و اتلاف وقت، منابع و سرمايههاي ملّي را به همراه خواهد داشت(مهدوي، 1378، ص.2). پژوهش در پيشينه چشمانداز در جهان نشان ميدهد که اين موضوع بسيار جوان و نوظهور بوده و قدمت آن حدود 30 سال است. جوامع مختلف در سطح جهاني، با استفاده از علم آيندهشناسي، آيندهنگري و آيندهپژوهي، توانستهاند چشمانداز مطلوبي براي آينده خويش تصوير کنند. در ايران برنامهريزيهاي بلند مدت از اواخر دهه 1320 شروع شده و همواره در مراحل مختلف براي تدوين يک چشمانداز مناسب براي کشور تلاش شده است(رضايي ميرقائد و مبيني دهکردي، 1386، ص.169-170).
امروزه با تدوين نقشه جامع علمي کشور که مجموعهاي است جامع، هماهنگ، پويا و آيندهنگر، شامل مباني، اهداف، سياستها و راهبردها، ساختارها و الزامات تحول راهبردي علم و فناوري مبتني بر ارزشهاي اسلامي براي دستيابي به اهداف چشمانداز بيست ساله كشور(شوراي عالي انقلاب فرهنگي،1390، ص. د)، برنامهريزي اصولي براي رسيدن به همه اهداف پيشبيني شده در آن و سنجش و ارزيابي وضعيت کشور در اولويتهاي مختلف علم و فناوري ضروري به نظر ميرسد؛ به اين دليل که در جوامع امروزي به دليل انفجار اطلاعات و مسائل و محدوديتهاي اقتصادي و… علم نه تنها محصولي فکري و فرهنگي است، بلکه بخش جدايي ناپذير توسعه اقتصادي و اجتماعي و از جمله مهمترين مؤلفههاي آن محسوب مي شود(حيدري، 1388، ص 79).
اهميت روزافزون علم و فناوري به عنوان زيربناي توسعه اجتماعي و اقتصادي، جايگاه خاصي به ارزيابي علم و فناوري داده است که دانشي کاربردي با فوايد بسياري ميباشد که آن را به صورت فرايندي رو به توسعه درآورده است تا جايي که دولتها، سازمانهاي بينالمللي و بنگاههاي خصوصي به اجراي آن همت ميگمارند و از نتايج و آثار آن بهرههاي فراوان ميبرند.ارزيابي علم و فناوري در جهان پيشينهاي نزديک به چهار دهه دارد. اين ارزيابي اکنون در بيشتر کشورهاي صنعتي به طور منظم و توسط مؤسساتي در بخش عمومي يا خصوصي انجام ميشود. در سالهاي اخير برخي کشورهاي در حال توسعه نيز گامهايي در مسير انجام آن برداشتهاند(شوراي عالي انقلاب فرهنگي، 1382، ص. 1).
امروزه تحقيقات علمسنجي به ارزيابي وضعيت علم، فناوري و نوآوري کشورها با اهداف کمک به سياست علم ميپردازند. از جمله ابزارهايي که متخصصان علمسنجي را براي رسيدن به اهدافشان ياري ميرساند، نمايههاي استنادي معتبر بينالمللي ميباشند که وضعيت بروندادهاي علمي هر کشور را با استفاده از شاخصهاي مختلف بروندادي در سطح بينالمللي نشان ميدهند. اين پژوهش در نظر دارد تا با روش تحليل استنادي و با رويکرد علمسنجي به تحليل وضعيت کمّي و کيفي بروندادهاي علمي جمهوري اسلامي ايران در اولويتهاي علم و فناوري منتخب از نقشه جامع علمي کشور(فناوريهاي نانو، زيست و هستهاي) در مقايسه با کشورهاي رقيب در چشمانداز 1404 بپردازد. اين پژوهش با استفاده از دادههاي مستخرج از مجموعه پايگاههاي استنادي تامسون رويترز در دوره زماني 2002 تا 2011 ، بر اساس شاخصهاي ارزيابي علم و فناوري و به منظور ارائه پيشنهاداتي براي تصميمگيران و سياستگذاران اين عرصهها، انجام شده است.
1-2. بيان مسأله
نخستين گام براي پژوهشهاي اصولي در هر کشوري، بهرهمندي از نيروي انساني متخصص، منابع طبيعي، امکانات و تعيين اولويتهاي پژوهشي است(صنعتي، 1382،ص.154). اولويتهاي علم و فناوري مذکور در نقشه جامع علمي کشور که حاصل تركيب رويكردهاي مزيتمحوري، نيازمحوري، مرزشكنانه و آينده‌نگري است، در سه سطح معرفي شده است(نقشه جامع علمي کشور، 1389، ص.15) که در اين ميان فناوريهاي نوين و پيشرفته از جمله فناوريهاي نانو، زيست و هستهاي از اهميت بسزايي در پيشرفت همه جانبه کشور از نظر سياسي، اقتصادي، اجتماعي و… برخوردارند. نانو تکنولوژي،فناوري جديدي است که تمام دنيا را فرا گرفته است و به تعبير دقيق‌تر”نانو تکنولوژي بخشي از آينده نيست بلکه همه آينده است”. بسياري از کشورهاي توسعه‏يافته‏ و در حال توسعه، برنامه‏هايي را در سطح ملّي براي پشتيباني از فعاليت‏هاي پژوهشي و صنعتي نانو تکنولوژي‏ تدوين و اجرا مي‏نمايند؛ زيرا نانوتکنولوژي به عنوان انقلابي در شرف وقوع، آينده اقتصادي کشورها و جايگاه آنها در جهان را تحت تأثير جدي قرار خواهد داد.(عباسي، 1384) بيوتکنولوژي يکي از فنآوريهاي کليدي سده معاصر ميباشد و حتي مخالفان آن نتوانستهاند منکر تحولاتي شوند که اين فنآوري در زماني کوتاه ايجاد کرده است. بيوتکنولوژي يکي از بزرگترين پيشروان اکتشاف و فعاليتهاي تجاري در سده 21 است و در سالهاي آينده، داراي نقش مهمتري در نظام جهاني خواهد بود(شوراي پژوهشهاي علمي کشور،1380، ص. 15).
نقش و تأثير انرژي هستهاي در جهان معاصر به عنوان يکي از فنآوريهاي پيشرفته و نتايج حاصل از آن در گسترش دانش بشري، تأمين انرژي، حفظ منابع طبيعي و جلوگيري از آلودگيهاي زيستمحيطي و کمک به رفاه و پيشرفت زندگي بشر در عرصههاي مختلف بسيار حائز اهميت بوده و از محورهاي اصلي توسعه پايدار و پيشرفت هر کشوري محسوب ميشود(همتي، 1388، ص.525).
با توجه به اهميت فناوريهاي نوين و اهداف تعريف شده در نقشه جامع علمي کشور براي پيشرفت همه جانبه در حوزههاي اولويتدار علم و فناوري، سنجش و ارزيابي وضعيت کمّي و کيفي بروندادهاي علمي کشور ايران در اين حوزهها و مقايسه نتايج با وضعيت بروندادهاي علمي کشورهاي رقيب در چشمانداز 1404، ضروري به نظر ميرسد. بروندادهاي علمي به عنوان شاخصي



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید